Le Monde – Parijs

Ook de Franse ex-premier Dominique de Villepin maakt zich zorgen over de opmars van terreurbeweging IS in Irak. Als we niet oppassen wordt de hele regio gedestabiliseerd, waarschuwt hij in Le Monde. Slechts een gezamenlijke inspanning van het Westen én regionale partijen kan een uitweg bieden.

Het lijkt erop dat er iedere dag een nog erger bloedbad dreigt dan de dag ervoor. Honderdduizenden christenen in het Midden-Oosten, die van oudsher banden hebben met Frankrijk, worden met de dood bedreigd en slaan onder erbarmelijke omstandigheden op de vlucht. Vrouwen, kinderen en ouden van dagen komen in de Iraakse woestijn om van de dorst, enkel en alleen omdat ze christen of yezidi zijn. Al elf jaar gaat in Irak de religieuze verscheidenheid teloor die gedurende duizenden jaren een van de rijkdommen van het land uitmaakte. Frankrijk heeft de plicht om zijn stem te verheffen en in actie te komen, omdat het nog altijd instaat voor de mensenrechten, omdat het ertoe verplicht is op grond van zijn eigen pijnlijke geschiedenis.

Ik heb het afgelopen maand al gezegd, tijdens de bliksemsnelle opmars van de Islamitische Staat in Irak en de Levant [ISIS, inmiddels IS]: het gif van de identiteit tast, zoals de ergste gifsoorten, het gehele organisme in minder dan geen tijd aan. Als we deze bedreiging willen tegengaan, moeten we proberen haar te begrijpen en gezamenlijk te bestrijden, op methodische wijze.

Het is absoluut geen onheugelijke clash van beschavingen, tussen de islam en het christendom, het is niet de tiende kruistocht. Het is evenmin de zoveelste strijd tussen de beschaving en de barbarij, want het is te gemakkelijk om ervan uit te gaan dat je bij voorbaat het gelijk aan je zijde hebt. Nee, het betreft een ingrijpende en complexe historische gebeurtenis, die verband houdt met nationale onafhankelijkheid, mondialisering en de Arabische Lente.

Het Midden-Oosten maakt een moderniseringscrisis door die een existentieel karakter heeft en die de sociale en politieke krachtsverhoudingen zodanig verandert dat alle oude scheidslijnen weer tevoorschijn komen. De grenzen uit het tijdperk Sykes-Picot worden weggevaagd. De politieke modellen uit de postkoloniale tijd en de Koude Oorlog zijn verouderd. De sjiieten en de soennieten staan tegenover elkaar en de minderheden vallen ten prooi aan zuiveringen. Om kort te gaan, het islamisme verhoudt zich tot de islam zoals het fascisme zich verhield tot de idee van de natiestaat in Europa, een monsterlijke dubbelganger die niet gecontroleerd kan worden, een kruising van archaïsme en moderniteit. Archaïsche en middeleeuwse denkbeelden, ultramoderne communicatie- en propagandatechnologieën.

Het is onze taak het Midden-Oosten te helpen kiezen voor het leven en tegen de dood