Spiked | Londen

Het lijkt nobel, dat verbieden van discriminerend of haatzaaiend taalgebruik op internet. Maar wacht: is dat niet in strijd met de vrijheid van meningsuiting en dus een nieuw gevaar?

‘Het internet is een plek voor vrije meningsuiting, niet voor uitingen van haat.’ Deze opvallend orwelliaanse opmerking maakte onlangs de Tsjechische Eurocommissaris Vera Jourová toen ze een nieuwe Europese code aankondigde om uitingen van haat op internet aan te pakken. Nadat bestuurders, politici, hackers en feministen, die allen benadrukken dat kwaadaardig ‘trollen’ online het internet verandert in een poel van walgelijke ideeën en verdorven commentaren, er drie tot vier jaar voor hadden gestreden, heeft de Europese Unie nu besloten tot actie over te gaan. De EU heeft webgiganten als YouTube, Facebook, Twitter en Microsoft zo ver gekregen een belofte te ondertekenen om uitingen van haat, in het bijzonder racistische en xenofobe opmerkingen, op te sporen en te wissen.

Nieuwe code

Sommigen hebben daarop gereageerd met de vraag of de code misschien niet te ver gaat. Het gevaar bestaat, zeggen zij, dat boze opmerkingen, of simpelweg idiote opmerkingen, ook onder de beperkende maatregelen zullen vallen. Dat zal ongetwijfeld gebeuren.

Maar we moeten een stap verder gaan in onze kritiek op de nieuwe code, en op censuur in de eenentwintigste eeuw in het algemeen. We moeten niet alleen zeggen dat ‘relatief normale opmerkingen samen met haatdragende opmerkingen geëlimineerd zouden kunnen worden’ – we moeten het hele idee van ‘haat bevorderende opmerkingen’ in twijfel trekken. De categorie haat is even belachelijk, en even walgelijk, als het idee van ‘thoughtcrime’, dat wil zeggen: sociaal voor niet-aanvaardbaar gehouden gedachten als een misdaad bestempelen. Het staat voor de criminalisering van niet alleen racisme en xenofobie – wat al erg genoeg zou zijn –, maar ook van bepaalde ideeën en morele overtuigingen. We zouden evenzeer bezwaar moeten maken tegen het idee van ‘haatzaaien’ als tegen het idee van ‘thoughtcrime’.