The Guardian | Londen

De nederlaag van regeringspartij ANC bij de lokale verkiezingen tekent de politieke volwassenwording van de Regenboognatie, betoogt commentator Justice Malala.

De controversiële Zuid-Afrikaanse president Jacob Zuma staat bekend om zijn antipathie jegens stedelijke zwarte intellectuelen, die hij betitelt als ‘de slimme zwarten’. Toen hem in 2014 werd gevraagd wat hij vond van de ongerustheid onder de bevolking over de vraag of hij geld van de staat had gebruikt om in zijn geboortedorp in KwaZulu-Natal een paleis van 15 miljoen euro voor zichzelf te bouwen, antwoordde hij dat alleen ‘heel slimme en intelligente mensen’ zich druk maakten over die kwestie. In een toespraak in november 2012 gaf Zuma stedelijke zwarten ‘die te slim worden’ ervan langs met de woorden: ‘Ze zijn het meest welbespraakt als ze kritiek uitoefenen op zichzelf, over hun eigen tradities en zo.’

Begin augustus namen de ‘slimme zwarten’ wraak op Zuma door Nelson Mandela’s ANC het grootste verlies toe te brengen sinds het begin van de democratie in 1994. Hiermee startten ze meteen het debat over de nationale verkiezingen in 2019.

Hoewel het ANC in landelijk Zuid-Afrika nog steeds op massale steun kon rekenen, was hun verlies in stedelijke gebieden schokkend en aanzienlijk. In Nelson Mandela Bay, de kuststad die een nieuwe naam kreeg om Zuid-Afrika’s beroemdste zoon te eren, keerden kiezers zich af van het ANC en gaven ze hun stem aan de oppositie voerende Democratic Alliance (DA). Nog maar tien jaar geleden kreeg het ANC 66 procent van de stemmen in de stad die bekend is om zijn strijd tegen apartheid. Enkele weken geleden was dat een teleurstellende 40 procent.

‘De slimme zwarten hebben gesproken… De massa straft ons met het wapen dat we voor hen hebben veroverd: het stemrecht’