360 Magazine | Amsterdam

Hoe kan het dat Canadezen de multiculturele samenleving – in tegenstelling tot de inwoners van veel andere westerse landen – wél als een succes beschouwen? Volgens Jonathan Tepperman, hoofdredacteur van het blad Foreign Affairs en auteur van het boek De oplossing (The Fix), is dat het resultaat van uitgekiend beleid, waarvan wij veel kunnen opsteken.

Halverwege de vorige eeuw was de wereld in de greep van een ongekende onrust. De verwoestingen van de Tweede Wereldoorlog en de chaos na de dekolonisatie brachten miljoenen mensen op de been, die op zoek gingen naar een veiliger en welvarender thuisland. Hoe graag je je oude leven in de oude wereld ook wilde inruilen voor een beter bestaan in de nieuwe, je dacht waarschijnlijk niet aan Canada – vooral niet als je een kleurtje had. In de oorlogsjaren liet Canada weinig immigranten toe (precies 7500 in 1942) en in de daaropvolgende tien jaar namen de aantallen toe, maar de mensen die werden toegelaten waren opvallend wit. Door het ‘blank Canada’-beleid mochten alleen Europeanen en Amerikanen zich er vestigen, en men vond alle andere mensen een beetje griezelig.

Tegenwoordig gaat het anders, en op de ochtend van 10 december 2015 was dat goed te zien. Op dat moment woedde er onder politici in de Verenigde Staten en in Europa een heftig debat over de vraag of er meer Syrische vluchtelingen moesten worden opgenomen, en veel landen begonnen hekken te bouwen aan hun grenzen. Maar in Toronto stond Justin Trudeau, de kersverse jonge premier van Canada, in de aankomsthal van het vliegveld winterjassen uit te delen aan de eerste groep van de 25.000 Syrische asielzoekers die de komende maanden naar Canada mochten komen, het dubbele van het aantal dat de VS in het hele jaar zou toelaten. ‘Hier vind je een veilig thuis,’ heette Trudeau hen welkom.

Trudeaus gebaar mag wat theatraal zijn, het is niet uitzonderlijk voor het huidige Canada. Tegenwoordig hoeven aspirant-immigranten niet lang te aarzelen over Canada. Canada zoekt hen op, vooral als ze jong zijn en hoogopgeleid. De Canadese minister van Immigratie reist de wereld af om te promoten hoe goed het is om in zijn land te leven en werken. De regering maakt zelfs reclame in het buitenland, in 2013 bijvoorbeeld betaalde ze voor een billboard in Silicon Valley, gericht op jonge buitenlandse computernerds die in de VS geen werkvergunning kregen, met de slogan ‘H-1B een probleem? Kom naar Canada.’ Met andere woorden: waar je ook vandaan komt, de Canadese regering zit op je te wachten.

Nieuwkomers

De burgers ook. Canada heeft nu een van de hoogste aantallen immigranten per hoofd van de bevolking, ruim het dubbele van de Verenigde Staten. In de afgelopen twintig jaar werden er jaarlijks ongeveer 250.000 nieuwkomers toegelaten, bijna 1 procent van de bevolking, en de overheid gaat ervan uit dat de jaarlijkse instroom in 2018 337.000 personen zal bedragen. Al meer dan 20 procent van de Canadese bevolking is elders geboren – wederom twee keer zoveel als in de VS, zelfs als je de illegale inwoners meerekent – en de verwachting is dat dit in 2031 zal zijn opgelopen tot een kwart van de bevolking. De laatste jaren waren de Filipijnen, China en India de top drie van herkomstlanden van nieuwe Canadezen. Het Angelsaksische ideaal is achterhaald.

Gewone Canadezen zijn hier heel tevreden over. Peilingen wijzen uit dat twee derde van de bevolking vindt dat immigratie een van Canada’s sterkste punten is, en hetzelfde aantal is er voor om het huidige niveau aan te houden of zelfs op te hogen. Slechts een kwart van de Canadezen beschouwt immigratie als een probleem, en dat is het laagste cijfer in de geïndustrialiseerde landen. Jeffrey Reitz, socioloog aan de Universiteit van Toronto, wijst erop dat Canadezen zo enthousiast zijn over immigratie dat zelfs de critici van het beleid hier grotere aantallen bepleiten dan de voorstanders in andere rijke landen.