VPRO | Hilversum
© MDR. / ARTE

Betrouwbaar merk

Wat moeten Duitsland en Europa beginnen zonder Merkel?

Aanzienlijk was de opluchting toen Angela Merkel bekendmaakte een vierde termijn als bondskanselier te ambiëren. Met het oog op Poetin, Erdogan, Trump en vigerend populisme ziet onzeker Europa haar nu als leider van het continent, die als machtigste vrouw op aarde ‘erger’ moet zien te voorkomen. Zelf zinspeelde Merkel op die beeldvorming als ‘grotesk’ en ‘absurd’. Eerst maar eens de Duitse verkiezingen winnen en een coalitie vormen.

Merkel staat voor nuchterheid, behoedzaamheid en stabiliteit, eigenschappen die in de populistisch gekleurde politieke arena schaars zijn. ‘Sie kennen mich’ – u kent me, was haar moederlijke leuze in de verkiezingscampagne van 2013. Twee jaar later pareerde ze de vluchtelingencrisis met ‘Wir schaffen das’, maar daar dachten steeds meer Duitsers anders over. Van ‘Mutti’ der natie en ‘ijskoningin’ werd Merkel de barmhartige kanselier van de vluchtelingen, die haar landgenoten met een miljoen nieuwkomers opzadelde. Ze moet weg, vindt de rechts-populistische Alternative für Deutschland. Inderdaad lijkt Merkel de gastvrijheid jegens vluchtelingen in Duitsland en de rest van Europa nogal te hebben overschat.

Het ruime portret Angela Merkel: Die Unerwartete toont de ‘Werdegang’ van een solide machtspolitica die stapje voor stapje te werk gaat maar soms toch onverwacht uit de hoek komt en risico’s neemt om haar doelen te bereiken. Een keur aan geïnterviewden laat zich uit over Merkel, die zelf tegen haar gewoonte in aan dit portret meewerkte.

(Maarten van Bracht)