VPRO | Hilversum

Een selectie uit de buitenlandberichtgeving op televisie, radio en internet.

Leegverkoop

Het staatseigendom van de DDR werd geprivatiseerd.

Wat gebeurt er als een vrijemarkteconomie een geleide economie overneemt? Dan vallen er spaanders, omdat bij privatisering schimmige transacties en handjeklap gedijen waar regelgeving en controle nog ontbreken. Toen de DDR instortte was haast geboden om de staatsboedel af te wikkelen en de Oost-Duitse economie te privatiseren. Daarbij ging het van dik hout zaagt men planken. De ‘Treuhand’ (1990-1994) sloot 4000 staatsbedrijven, schrapte 2,5 miljoen banen, bouwde een schuld op van 256 miljard en liet zich ook voor miljarden oplichten. Veel economische delicten zijn nooit opgelost, boeken werden gesloten, daders gingen vrijuit.

Had het anders gekund? Volgens economen niet. Het ‘Volkseigentum’ ging in de verkoop. De film Wem gehört der Osten? bepaalt zich tot een aantal grote deals die destijds werden gesloten. Niet alleen bedrijven, ook honderdduizenden woningen, kastelen, meren en kuststroken, miljoenen hectare bos en grond gingen van de hand. Investeerders en vastgoedmagnaten sloegen toe, onder wie Anno August Jagdfeld. Hij is eigenaar van Heiligendamm, de chique badplaats aan de Oostzee. Of Roland Ernst, die toeristenmagneet de Hackesche Höfe in Berlijn kocht. Oost-Duitsers zul je onder hen niet aantreffen, die beschikten nog niet over kapitaal en kenden de wegen niet. Een uitzondering vormen Holger Krimmling en Jörg Zochert uit Leipzig, die in Oost-Duitse steden investeren. Ze saneren nu een industriegebied in Leipzig, waar huurders wijken voor luxeappartementen. De eigendomsverhoudingen leveren een gemengd beeld op: geheide winnaars naast talrijke verliezers.

(Maarten van Bracht)

Geschichte im Ersten
Maandag 16 januari, ARD, 23.30-0.15 uur