Vzglyad   | Moskou

Sinds Trumps belofte om een handelsoorlog met Beijing te beginnen en te streven naar een betere samenwerking met Moskou draait de internationale politiek nu om de driehoek Verenigde Staten-China-Rusland.

In de Amerikaanse pers klinkt al de roep om een ‘nieuwe Conferentie van Jalta’ waarop de regels voor een nieuwe wereldorde moeten worden bepaald. Maar naast de Verenigde Staten en Rusland zou in deze trojka, anders dan in 1945, in plaats van Groot-Brittannië China moeten aanschuiven. In de ogen van de Amerikanen zou Rusland zo van een regionale macht opnieuw een allesbepalende wereldmacht worden, ook al heeft het land niet langer die vanzelfsprekende status die het in 1945 had. Destijds bezat Moskou het machtigste leger ter wereld en werd het gezien als de grote winnaar in een wereldoorlog. Tegenwoordig zien de Noord-Atlantische elites Rusland als een opstandig land dat ze graag hadden willen buitensluiten. Maar hun pogingen het land te isoleren zijn mislukt en nu is het tijd om hun Ruslandpolitiek te herzien. De crisis waarin de westerse elites nu verkeren, die manifest geworden is door de overwinning van Trump, biedt een goede gelegenheid om de hele strategie van de Amerikaanse geopolitiek radicaal te herzien.

Nieuwe trojka

Tegelijk is ook zonneklaar dat de Amerikaanse elites, ondanks Trumps isolationistische plannen, blijven geloven in mondialisering en beslist niet bereid zijn om die op te geven. Die mondialisering zal worden herzien, aangepast, gecamoufleerd of zelfs omgedoopt tot ‘antimondialisering’ om maar te zorgen dat de Verenigde Staten de status van wereldleider behouden. Er zal natuurlijk niet meer gesproken worden van een Amerikaans georiënteerde of een unipolaire wereld, en evenmin van een Noord-Atlantische wereldorde. Ook zullen de Verenigde Staten bescheidener worden en hoffelijker. Zo zullen Trumps oprechte verlangen ‘to make America great again’ en zijn daadwerkelijke bereidheid om een eind te maken aan de Amerikaanse militaire inmenging in andermans zaken samenkomen met de ‘levensvatbare geopolitieke concepten’ uit de koker van de mondialisten in het Amerikaanse establishment.

Een van die concepten werd onlangs geschetst door Zbigniew Brzezinski, voormalig nationaal veiligheidsadviseur van het Witte Huis en vooraanstaand denker over de Amerikaanse buitenlandse politiek. De 88-jarige Brzezinski werd door de televisiezender MSNBC geïnterviewd over de risico’s die een toenadering van Trump tot Rusland mogelijk met zich meebrengen: ‘Die risico’s zijn overduidelijk, dus daarbij moet je voorzichtig en behoedzaam te werk gaan. Maar over het geheel genomen zou toenadering tot Rusland een goede zaak zijn.’ Hij vervolgt dan: ‘Ten eerste is Rusland niet langer een communistisch land. Dat moeten we goed begrijpen. Maar de transformatie naar de democratie is nog niet klaar. En er heerst nog veel verbittering, ook tegenover ons. Het is een land in transitie. Als wij het intelligent aanpakken, dan denk ik dat we misschien kunnen helpen om die af te ronden op een manier dat het land een belangrijk en constructief lid van de internationale gemeenschap wordt. Ik denk dat onze rol in de wereld, ook al is die niet langer dominant, doorslaggevend zal blijven. Amerika is onmisbaar bij de vorming van een grote coalitie om wereldwijde problemen op te lossen. Zo’n coalitie, met daarin natuurlijk de Verenigde Staten, China en een Rusland in transitie, zou een prominente rol kunnen spelen.’

Brzezinski oppert dus de vorming van een nieuwe trojka, al is het wel onder de voorwaarde dat Rusland ook echt ‘de overgang naar de democratie’ maakt. Deze nuancering is van weinig betekenis omdat iets dergelijks niet over China wordt gezegd, terwijl naar Amerikaanse maatstaven Beijing op democratisch gebied overduidelijk ver achterloopt op Moskou. De reden hiervoor is simpel. China is economisch zo sterk dat voorwaarden stellen aan zijn plaats bij de Grote Drie onmogelijk is. Terwijl Rusland in de ogen van Brzezinski en de westerse elites zwak is. En ook al is de handelsblokkade tegen ons land mislukt vanwege een slechte inschatting van de relatie tussen de geopolitieke pressiemiddelen van Rusland en zijn economisch belang, de kijk op de plaats en de rol van Moskou is nog niet helemaal bijgesteld.