VPRO | Hilversum

Een selectie uit de buitenlandberichtgeving op televisie, radio en internet.

Fiscaal paradijs

De Nederlandse regering beweert belastingontwijking 
tegen te willen gaan.

PVV-Kamerlid Roland van Vliet riep in 2013 het kabinet in een motie op de aan Nederland toegeschreven, volgens hem onjuiste kwalificatie ‘belastingparadijs’ te verwerpen. Een meerderheid van de Tweede Kamer stemde voor. Onderzoeksprogramma Zembla maakte daarna twee uitzendingen onder de noemer ‘Nederland Belastingparadijs’. In 2015 werd aangetoond hoe bekende Nederlandse bedrijven belastingen omzeilen. Warenhuis Hema bijvoorbeeld leent binnen het eigen concern geld aan zichzelf uit. De rente hierover die het aan zichzelf betaalt wordt van de winst afgetrokken. Chipmachinebouwer ASML heeft een kantoor in België om daar te profiteren van een over het eigen vermogen berekende ‘fictieve rente’ die eveneens in mindering wordt gebracht op de winstbelasting.

In een nieuwe aflevering wil Zembla de dubbelheid aantonen van de Nederlandse politiek: vanwege de toenemende kritiek op Nederland belijdt het kabinet met de mond dat het belastingontwijking wil bestrijden, maar achter de schermen is het verzet groot. Dat zou blijken uit naar buiten gekomen notities van de Gedragscodegroep, een overleg van EU-topambtenaren, die rapporteert aan de ministers van Financiën. Volgens Het Financieele Dagblad voert Nederland in deze groep ‘een niet-aflatende guerrilla (…) om een fiscaal aantrekkelijk vestigingsland te blijven’. Aan het woord in Zembla komen onder anderen belastingdeskundige Martijn Nouwen, onderzoeker Francis Weyzig van Oxfam Novib, Martin Bergwerff van Tax Inspectors Without Borders, Eurocommissaris Margrethe Vestager en Europarlementariërs Paul Tang en Bas Eickhout.

(Jurgen Tiekstra)