Tempo | Jakarta

Indonesië wil het Amerikaanse bedrijf Freeport dwingen de controle over te dragen over zijn Indonesische filiaal, dat de goud- en kopermijn van Grasberg exploiteert.

Op 20 februari maakte de CEO van Freeport-McMoRan, Richard Adkerson, bekend dat hij zijn geschil met de Indonesische regering aan een internationaal arbitragehof wil voorleggen. Het Amerikaanse bedrijf exploiteert de goud- en kopermijn van Grasberg, gelegen op vierduizend meter hoogte in Nieuw-Guinea. De dag ervoor had president Joko Widodo, ‘Jokowi’, zijn minister van Energie en Mijnbouw Ignasius Jonan ontboden op het presidentieel paleis. Hij drong er een half uur lang bij Jonan op aan om vooral niet te buigen in de onderhandelingen met Freeport.

Hij maakte duidelijk dat drie punten niet onderhandelbaar waren: de omzetting van het huidige [tot 2021 lopende] exploitatiecontract in een speciale mijnbouwvergunning [voor de duur van slechts één jaar], de bouw door Freeport van een [tweede] kopergieterij of van een ertsverwerkingsfabriek en ten slotte de gedwongen verkoop door het Amerikaanse bedrijf van 51 procent van het kapitaal van het lokale filiaal PT Freeport Indonesia aan lokale spelers. Wel was de regering bereid te onderhandelen over Freeports bezwaren tegen de invoering van nieuwe belastingen.

51 procent van de aandelen

Sinds 12 januari heeft Freeport Indonesia niet langer het recht om erts te exporteren. Volgens reglement nummer 1 van het jaar 2017 [waartoe op 11 januari werd besloten] over de ontginning van delfstoffen en kolen, moet het bedrijf zijn contract opzeggen [en een speciale exploitatievergunning aanvragen] wil het doorgaan erts naar het buitenland te exporteren.

Tot dat moment haalde Freeport dagelijks 200.000 ton kopererts per dag uit de grond, waarvan zestig procent bestemd was voor de export en veertig procent ging naar de hoogoven PT Smelting Gresik in Oost-Java [waarvan Freeport Indonesia 25 procent bezit]. Het stopzetten van deze export bedreigt niet alleen de 30.000 Indonesische werknemers van het bedrijf in hun bestaan, ook valt het door de staat geïnde dividend erdoor weg.

Volgens een intern memo van Freeport, in het bezit van Tempo, loopt Indonesië door het stilleggen van de verkoop van goud- en kopererts Indonesië dagelijks 662.000 dollar aan belastinginkomsten mis. Ligt de export een maand stil, dan betekent dat een verlies van 18,5 miljoen dollar.