Le Monde   | Parijs

Frankrijk kiest een nieuwe president. De uitkomst van de verkiezingen is bepalend voor de toekomst van Europa. Wordt het een open (Macron) of een naar binnen gekeerde (Le Pen) samenleving? 
Florence Aubenas reisde drie maanden lang mee met de hoop van de progressieven.

Bij het tankstation in Rocamadour, in de Lot, laten toeristen zich voor de antieke benzinepompen fotograferen, als in een oud filmdecor. Ze zijn verbaasd als pomphoudster Tassadit zegt dat ze zelf mogen tanken. Meestal antwoorden ze: ‘Doe er maar net genoeg in om de supermarkt te halen, daar is het goedkoper.’

Het is negen uur ’s ochtends en Rocamadour wacht op het bezoek van presidentskandidaat Emmanuel Macron. Voorlopig horen we hem alleen nog maar zachtjes debatteren over Uber op tv-zender BFM. ‘Hubert, de patroon van de jacht?’ vraagt Tassadit verbaasd. Bruno, haar man: ‘Nee, dat zijn een soort taxi’s.’ Tassadit scheurt genereus een pak madeleines open. Rocamadour heeft allang geen bakker meer.

Het gesprek in het dorp zou zo langzamerhand over de verkiezingen moeten gaan. Vroeger kon het hier hoog oplopen en werd er woedend met wandelstokken geslagen. Die tijd is voorbij. Er is alleen nog maar afkeer. Bruno: ‘Ik voel me als een bedrogen minnaar.’

In het lagergelegen gemeentehuis slaat een tornado de deur dicht. ‘Eddarraz is de naam, maar zeg maar Ahmed,’ trompettert de Tornado. Hij ratelt in één adem zijn cv af: ‘31 jaar, mislukt op school, een miezerig ventje van wie niemand iets verwachtte’, maar dat tegenwoordig een goedlopende tabakszaak runt bij Millau, in de Aveyron. ‘En jullie hier, waar leven jullie van?’ vraagt hij. Maryline Delcayre, secretaresse van het gemeentehuis, somt de schatten op: kaas, ‘het apenbos’, ‘de adelaarsrots’, het heiligdom van de Zwarte Maagd, 684 inwoners in de winter, twee miljoen bezoekers in de zomer, ‘tweede toeristentrekpleister na de Mont-Saint-Michel’.

De Tornado onderbreekt haar: ‘Stop! Waar je ook komt, overal doen ze alsof ze tweede zijn na de Mont-Saint-Michel.’ De Tornado komt het bezoek van Emmanuel Macron voorbereiden. ‘Hebt u vragen?’ Maryline Delcayre waagt het erop: ‘Wat zijn de plannen voor de landbouw?’ Hij barst in lachen uit. Helaas, die worden pas over een maand onthuld. ‘Over het algemeen worden mij twee dingen gevraagd. Een: hoe is het met Macron? Twee: 
hoe is het met zijn vrouw?’

Weer trots

De een na de ander verschijnt om 
vier uur ’s middags bij de ingang van het dorp. ‘We zijn aan de beterende hand,’ zegt een kledingverkoper. Hij doet weer goede zaken: de Engelsen, die na de financiële crisis in 2007 naar Kroatië vertrokken, zijn na de Brexit teruggekomen. Een vertegenwoordiger in sieraden op het trottoir aan de overkant denkt daar anders over. Hij reist 120.000 kilometer per jaar ‘door een land dat op springen staat, waar steeds meer winkels hun deuren sluiten en de haat toeneemt. Dat gaat slecht aflopen.’ En plotseling lijkt Frankrijk op de Grand-Rue in Rocamadour: een schaduwkant, een zonnige kant; een die erin wil geloven, een die alles omver wil werpen.

Aan de voet van de citadel kijkt de Tornado naar de zon die net gespleten wordt door de rotsen. Macron beëindigt zijn verhaal over de ‘opkomst van het platteland’, de ‘modernisering van de overheid’ en ‘de digitale oorlog’. Een man zet zijn bril af: ‘Als we het toch over cijfers hebben, ik begrijp maar dertig procent van wat hij heeft gezegd.’ Zijn buurman: ‘Dan heb je nog geluk.’ Tijdens de presidentsverkiezingen van 2012 zat de Tornado in het campagneteam van Dominique Strauss-Kahn. Hij heeft er nog steeds moeite mee. ‘DSK was de droom van de Fransen, hij kon alles aan.’ De Tornado had gehuild toen zijn kandidaat enkele maanden voor de verkiezingen in New York werd gearresteerd. ‘We waren wees geworden. We schaamden ons en waren ontredderd.’ Veel voormalige aanhangers van DSK hebben zich volgens hem nu achter Macron geschaard. Alleen bij het noemen van diens naam leeft de Tornado al op. 
Hij vertelt over zijn laatste verjaardag, toen zijn mobieltje ging: ‘Met Emmanuel.’ Een vergissing, dacht de Tornado. ‘Maar nee, met Emmanuel Macron! Gefeliciteerd.’ De Tornado verheft zijn stem, zodat iedereen hem horen kan. ‘Ik ben weer trots,’ zegt hij.

‘Een paar maanden geleden waren we nog maar met zijn vieren,’ herinnert zich Sébastien Maurel (46), ondernemer en En Marche!-afgevaardigde voor de Lot. Nu telt de beweging van Emmanuel Macron bijna zeshonderd leden in het departement, voornamelijk afkomstig uit de middenklasse. ‘Mijn zwager zit ook bij Macron,’ zegt een kapster. Zelf gaat ze trouwens ook op hem stemmen, al begrijpt ze weinig van de ingewikkelde maatregelen die hij wil nemen. Het is zijn toon die haar bevalt. Haar jongste kind heeft net een ‘bijna-vaste baan’ gekregen. Ze slaat haar ogen neer: ‘Dat geeft me een beetje hoop.’