Insight Crime | Washington D.C.

John Jairo Velásquez, alias ‘Popeye’, was huurmoordenaar voor een Colombiaans drugskartel. Tegenwoordig is hij een ster op Netflix.

Vaak beschrijft hij zichzelf als ‘het levende geheugen’ van het Medellín-kartel, maar in werkelijkheid was John Jairo Velásquez een huurmoordenaar in dienst van Pablo Escobar, de beruchte drugsbaas. Hij is er evenwel in geslaagd zijn wandaden te bagatelliseren. Hij is een sensatie op internet geworden en is nu actief voor politiek rechts in Colombia.

Op 1 april liep Velásquez, alias ‘Popeye’ of ‘J.J.’, mee in een demonstratie tegen corruptie, samen met andere politici. Dat hij meedeed aan die betoging was het resultaat van een steeds nauwere band tussen hem en de partij Centro Démocratico van de voormalige president Álvaro Uribe Vélez, die nu senator is en de belangrijkste oppositieleider tegen het huidige bewind.

Maar niet alles liep volgens plan voor de voormalige huurmoordenaar. In een video waarin Popeye de huidige regering beschuldigde van corruptie, riep hij zijn volgers op om zich aan te sluiten bij de demonstratie. Op de dag van de demonstratie circuleerde er op de sociale media een filmpje waarop te zien is dat demonstranten proberen Popeye te verhinderen mee te lopen. De ex-huurmoordenaar ontkende achteraf de geruchten dat hij de demonstratie had moeten verlaten – dat was ‘zwarte propaganda’, volgens hem.

Geromantiseerd

Popeye, die voor terrorisme, drugshandel en moord 23 jaar in de gevangenis heeft gezeten, heeft met behulp van de nieuwe informatietechnologie zijn imago opgepoetst om te kunnen wedijveren met andere sterren uit de narcocultuur. Zo heeft hij ook zijn rechtse standpunten voor het voetlicht kunnen brengen – ondanks zijn verleden. Hij heeft bekend dat hij driehonderd mensen heeft vermoord en het bevel heeft gegeven voor de moord op nog eens drieduizend mensen.

Tegenwoordig praat hij dat verleden een beetje goed door op internet de naam ‘Popeye, de berouwvolle’ te gebruiken. Duizenden mensen in Amerika en Europa volgen hem. Voor die volgers put hij uit een jong internationaal publiek dat de gewelddadige tijd van het kartel niet heeft meegemaakt.

Popeye wil naar eigen zeggen via internet ervoor zorgen dat jongeren niet de misdaad ingaan en wil laten zien dat de drugshandel alleen maar valse verwachtingen wekt. Maar dat laat zich meer lezen als een excuus voor zijn verleden dan als een pleidooi voor een rechtschapen levenswandel.

De media hebben bijgedragen aan Popeyes rehabilitatie. Samen met de Colombiaanse televisiezender Caracol TV heeft Netflix een nieuwe serie uitgebracht, Alias J.J., gebaseerd op het boek dat Popeye tijdens zijn verblijf in de gevangenis heeft geschreven, Surviving Pablo Escobar.

Netflix is het laatste digitale medium dat Popeye in staat stelt zijn verhaal aan het grote publiek te vertellen. Trots praat de voormalige huurmoordenaar over de serie, die hij een van zijn ‘wapens’ noemt in zijn gevecht om te re-integreren in de maatschappij.

Al vóór de eerste uitzending had Alias J.J. veel stof doen opwaaien in Colombia. Op de sociale media en in enkele kranten was al een actie ontstaan om de serie te boycotten uit respect voor de slachtoffers van de voormalige huurmoordenaar. Popeye noemt ook die kritiek op de serie ‘zwarte propaganda’, en ondanks alle bezwaren trok de eerste uitzending betrekkelijk veel kijkers.

Alias J.J. behoort inmiddels tot de veel bekeken narcoseries, die zo populair zijn omdat ze het publiek een kijkje bieden in een stukje geschiedenis van de georganiseerde misdaad. Ze hebben er echter ook toe bijgedragen dat de wandaden van de misdadigers worden geromantiseerd.