VPRO | Hilversum

Een selectie uit de buitenlandberichtgeving op televisie, radio en internet.

© Uri Mimon

Oorlogswinst

Meteen na de gewonnen Zesdaagse Oorlog 
hadden Israëlische soldaten al bedenkingen.

In 1967 versloeg Israël binnen een week Egypte, Jordanië en Syrië en palmde Gaza, de Sinaï, Westelijke Jordaanoever en Golanhoogten in. De Israëlische soldaten werden als helden bejubeld. Daarop werd historicus Avraham Shapira en schrijver Amos Oz verzocht een boek samen te stellen ter ere van de gesneuvelde soldaten. Shapira kocht een bandrecorder en registreerde samen met Oz tijdens groepsgesprekken de bevindingen van de uit de oorlog teruggekeerde soldaten. Zij vertelden over de keerzijde van de oorlogszege: over frontervaringen, angst en afkeer, moordpartijen en deportaties. De militaire censor oordeelde dat van dit materiaal maar dertig procent openbaar mocht worden. Amper vier maanden na de oorlog werd The Seventh Day een bestseller.

Meer dan dertig jaar later kreeg filmmaker Mor Loushy het boek onder ogen. De strekking kwam totaal niet overeen met wat ze op school over 1967 had geleerd. Loushy kreeg Shapira zover om het gecensureerde materiaal eindelijk vrij te geven, wat resulteerde in Censored voices. In deze documentaire uit 2016 beluisteren een halve eeuw na dato inmiddels gerimpelde mannen zwijgend hun uitlatingen van toen, afgewisseld met archiefmateriaal uit de Zesdaagse Oorlog. Pas aan het eind van de film spreken de mannen zich kort uit over toen en nu, kritisch en vol scepsis. Wars van overwinnaarspathos voelden zij destijds al aan dat de manier waarop de Palestijnen waren bejegend negatief zou terugslaan op Israël.

(Maarten van Bracht)