Maclean’s  | Toronto

Nooit eerder had Canada verkiezingen met kandidaten die elkaar zo weinig ontlopen – en die zo veel van elkaar verschillen.

Er is heel wat ophef geweest over het feit dat de federale verkiezingscampagne van 2015 de langste uit de Canadese geschiedenis zal zijn sinds de negentiende eeuw, toen de stembiljetten nog met paarden werden vervoerd wat noopte tot verkiezingsperiodes van enkele maanden. Maar ook al is de technologie verbeterd, een elf weken durende campagne kan in de eenentwintigste eeuw nog altijd nuttig zijn.

De federale verkiezingen van 2015 beloven een van de interessantste campagnes uit de Canadese geschiedenis te worden met de grootste consequenties. Dit land heeft nooit verkiezingen gehad waarbij de kandidaat-premiers zo goed bij elkaar pasten – of zo duidelijk verschilden qua persoonlijkheid. Maar zelden zijn er zulke scherpe tegenstellingen geweest in de visie van de grote partijen als nu. De stemming kan ook belangrijke gevolgen hebben voor de internationale rol en reputatie van Canada. Gezien wat er op het spel staat moeten de Canadezen alle tijd nemen die ze nodig hebben om op 19 oktober hun keus te bepalen.

De eerste verklaringen die door de leiders sinds de aankondiging van de verkiezingen zijn afgelegd kunnen als miniatuurversies van hun campagneplannen worden beschouwd. De Liberale leider Justin Trudeau had het alleen maar over zijn blijvende belangstelling voor de middenklasse. ‘Als het de middenklasse goed gaat, gaat ’t het hele land goed,’ zei hij. Thomas Mulcair, de leider van de New Democratic Party (NDP) en de gedoodverfde koploper, spendeerde de meeste tijd aan een aanval op het fiscale beleid van de huidige regering en wees op een lange reeks tekorten en de wijdverbreide onzekerheid op de arbeidsmarkt. Ook deed hij hard zijn best om de hele tijd te blijven glimlachen.

Premier Stephen Harper op zijn beurt benadrukte de prestaties van zijn regering op het gebied van belastingbesparingen en fiscale rechtvaardigheid binnen de landsgrenzen. Maar hij wijdde ook heel wat tijd aan kwesties buiten die grenzen. ‘Jihadterroristen hebben Canada en de Canadezen expliciet de oorlog verklaard,’ bracht hij stemmers in herinnering. Hij noemde herhaaldelijk de invasie in Oekraïne door de Russische president Poetin. En tijdens mediavragen na afloop sprak hij opnieuw zijn steun uit voor het TTIP-verdrag. Trudeau daarentegen had niets over buitenlands beleid te melden in zijn eerste verkiezingsuitspraken. Mulcair wilde weinig anders kwijt over buitenlandse zaken dan dat hij ervoor zou zorgen dat Canada’s ‘reputatie als land in het buitenland zal worden gerespecteerd’; maar een van zijn beleidsvoornemens is terugtrekking uit de internationale coalitie die tegen Islamitische Staat vecht.

Vaste prik

Harpers opzettelijke nadruk op buitenlands beleid is tekenend voor misschien wel het grootste verschil tussen de zittende premier en zijn rivalen. Het is vaste prik dat leiders bij de aanvaarding van hun ambt gefixeerd zijn op de problemen thuis en bij hun afscheid verwikkeld zijn in mondiale kwesties, en dat geldt in zekere zin ongetwijfeld ook voor de politieke loopbaan van Harper. Maar het is evenzeer waar dat het succes en de veiligheid van Canada sterk afhankelijk zijn van internationale omstandigheden, waar leiderschap en ervaring het zwaarste tellen. Dat is ongetwijfeld de grootste pre van Harper.

Natuurlijk zijn er tal van nationale kwesties die eveneens inzicht geven in de grote politieke verschillen tussen de partijen, vooral op het gebied van gezinsbeleid. Mulcair heeft beloofd een nieuw grootscheeps kinderopvangprogramma te lanceren, waarbij op den duur een miljoen opvangplekken van vijftien dollar per dag moeten worden gecreëerd. Trudeau is voorstander van een gematigder oplossing, waarbij een bijdrage naar draagkracht wordt betaald.

Op het bredere politieke vlak wil de NDP de regering in Ottawa een grotere rol geven in het dagelijks leven van de Canadezen, door middel van ingrijpende veranderingen op de arbeidsmarkt en in het fiscale beleid. De Conservatieven, die negen jaar de tijd hebben gehad om het binnenlandse beleid naar hun hand te zetten, blijven hameren op een kleinere en minder bemoeizieke overheid, belastingverlagingen en een beperktere overlap tussen federale en provinciale jurisdictie. En nadat hij het afgelopen jaar in de peilingen snel van koploper naar de derde plaats is gedegradeerd, presenteert Trudeau zich nu als een felle underdog die erop gebrand is het ideologische verschil tussen Harper en Mulcair met doelgerichte sociale beleidsvoornemens te vergroten. Door deze verschillen in aanpak kunnen de Canadezen straks een duidelijke keus maken waar het de omvang, de armslag en de doelstellingen van de federale regering betreft.