Al Modon en Tablet Magazine

Een recent artikel in The New York Times waarin het bestaan van de tempel in twijfel wordt getrokken, heeft de aloude discussie weer in alle hevigheid doen oplaaien.

Nee

De recente confrontaties tussen Israëliërs en Palestijnen laaiden op omdat veel Palestijnen zich zorgen maakten over de Esplanade der Moskeeën. Zij vrezen – terecht of onterecht – dat de Israëliërs zich die zullen toe-eigenen als plek voor de joden om te bidden. Later zou die dan exclusief voor hen toegankelijk worden, en dus verboden voor moslims.
Wat moslims kennen als de Esplanade der Moskeeën, is voor de joden de plaats waar lang geleden de Tempel van Salomon stond. The New York Times publiceerde een stuk waarin werd betoogd dat het historisch feitenmateriaal ontbreekt om deze laatste claim te onderbouwen. Na verschijning reageerden Amerikaanse joden op diverse sociale media furieus en beschuldigden de auteur onder andere van achterlijkheid.
Terwijl de joden aan de ene kant benadrukken te hechten aan de ‘historische waarheid’ over deze plek, lijken ze in werkelijkheid hun zienswijze te willen opleggen aan anderen, simpelweg door het hardste te schreeuwen. Niemand is gebaat bij een politisering van de geschiedenis. Uiteindelijk kan alleen de meerderheid van de bevolking haar rechten op een plek laten gelden, niet de geschiedenis. Anders zou Italië bijvoorbeeld de teruggave kunnen verlangen van Istanboel – 
het oude Byzantium dat na het schisma van de christelijke kerk in de vierde eeuw na Christus onafhankelijk werd van Rome, ruim duizend jaar voor de verovering door de Turken.
Daar komt nog bij dat er, zelfs in joodse geschriften, onduidelijkheid bestaat over de plaats waar zich die tempel nu eigenlijk bevond. Volgens de Samaritanen [een kleine sekte die zichzelf joods noemt, maar door de overige joden niet als zodanig wordt erkend] was dat op de berg Gizrim, op de westelijke Jordaanoever; iets dergelijks valt te lezen in de Qumran [de Dode Zeerollen]. Kortom: het debat over de precieze historische locatie van de Tempel van Salomon wordt in judaïstische kringen nog volop gevoerd.
Sowieso is het een slecht idee om uitsluitend op basis van religieuze teksten een uitspraak te willen doen over de vraag waar historische gebouwen ooit hebben gestaan. Luidkeelse beschuldigingen van ‘onwetendheid’ aan het adres van diegenen die niet geloven dat de Tempel van Salomon zich op de plek van de al-Aqsa-moskee bevond, zijn een uiting van politiek opportunisme, waarvoor in een serieuze historische discussie geen plaats is.

Hussein Abdelhussein

Hussein Abdelhussein 
is een Iraaks-Libanese journalist die tegenwoordig in de VS woont. 
Hij schreef talloze opiniestukken voor onder meer The New York Times, The Washington Post, The National en Now.

Ja

Stond het Witte Huis vroeger in Washington D.C.? Zullen we daar ooit zekerheid over verkrijgen? Niet zolang we niet onder de bestaande bebouwing gaan graven en solide archeologische overblijfselen van het oorspronkelijke gebouw aantreffen dat de Britse generaal Robert Ross – volgens sommige bronnen tenminste – in augustus 1814 bombardeerde.
Als de voorgaande paragraaf je voorkomt als aperte onzin, ben je waarschijnlijk geen auteur of redacteur van The New York Times. In deze gerenommeerde krant verscheen vanmorgen een stuk over de Tempelberg in Jeruzalem, waarin twijfel werd uitgesproken over de vraag of hier de beroemde joodse tempel heeft gestaan. De kop luidde: ‘Historische zekerheid ver te zoeken in de heilige grond van Jeruzalem’.
Waar moeten we beginnen, als we dit amalgaam van achterlijkheid en kwaadaardigheid goed willen analyseren? Het begint er al mee dat de auteur bewust en schaamteloos twee totaal verschillende kwesties met elkaar verknoopt. De eerste, nauwere, is de vraag die hij aan een aantal historici voorlegde: stonden de tempels precies op dezelfde plek op de Tempelberg waar later de al-Aqsa-moskee verrees, of misschien wel een vijftigtal meters verderop? De tweede is de steeds terugkerende suggestie dat het hele idee van de ‘joodse tempels’ voortkomt uit een religieuze koortsdroom, die de zionisten zich vervolgens ter rechtvaardiging van hun agressieve neigingen eigen hebben gemaakt.
Als je iets weet van religieuze geschiedenis – de islamitische wel te verstaan, niet de joodse – weet je dat de Rotskoepel in 692 na Christus tijdens het kalifaat van de Omajjaden op de huidige plek werd gebouwd, juist omdat het heilige grond was waar daarvoor een joodse tempel had gestaan.
Maar ach, dat doet er allemaal niet toe. Evenmin doen de tastbare overblijfselen van de westelijke muur, waar ook de Times aan refereert, ertoe. Alsof het bestaan van een enorme dragende muur direct onder de plek waar volgens bronnen de tempel stond, niet bewijs genoeg is. En ook de vele historische Romeinse getuigenissen van het bouwwerk, dat algemeen als een van de wonderen van de antieke werelden werd beschouwd, lijken er niet toe te doen. Ook de afwezigheid van controverse omtrent dit onderwerp onder onderzoekers die zich met de joodse tempels op de Tempelberg in Jeruzalem bezighouden, doet er niet toe.
De claim dat er op de Tempelberg nooit een joodse tempel heeft gestaan, mist elke historische onderbouwing. Het is net zoiets als ontkennen dat de aarde rond is, dat de opwarming van de aarde een feit is, of dat de bewijzen van menselijke evolutie breed door onderzoekers worden erkend. In een historisch licht gezien komt het op hetzelfde meer als het opblazen van Boeddhabeelden, of van kerken, of ontkennen dat de Holocaust heeft plaatsgevonden. Het is een vorm van ontkenning die bewijsmateriaal verdonkeremaant en geaccepteerde standaarden van bewijsvoering ondergeschikt maakt aan een vermeend hoger doel. Iets waar de toekomst zelden dankbaar voor is.

Liel Leibowitz

Liel Leibowitz is een Israëlisch-Amerikaanse journalist. 
Hij publiceerde onder meer in The New Republic en The Nation. Bij het joodse online tijdschrift Tablet is hij producer voor video en interactieve media.