L’Orient-Le Jour | Beiroet

In de Iraanse pers zorgt het conflict met Saoedi-Arabië voor een felle woordenstrijd tussen conservatieven en hervormingsgezinden.

In het Midden-Oosten lijkt dit begin van 2016 heel sterk op 2015. De hoop op een periode van verzoening in de regio is vervlogen. Op 2 januari zette Saoedi-Arabië de toon met de executie van 47 mensen, onder wie zo’n veertig jihadisten van AQAS (Al-Qaida op het Arabisch Schiereiland) en sjeik Nimr al-Nimr, een vooraanstaand sjiitisch geestelijke. Deze executies passen in een dubbele context. Ten eerste de crisis in de soennitische wereld, die de groei van radicale bewegingen in de hand werkt die Riyad bedreigen en oëok beconcurreren. En ten tweede de koude oorlog tussen beide theocratieën in de Golfregio [Saoedi-Arabië en Iran], die 
de etnische groepen in het hele gebied tegen elkaar opzet.

Het besluit van Riyad moet dan ook worden gezien door de bril van die 
vermeende dubbele – soennitische en sjiitische – dreiging. Het koninkrijk staat voor een dilemma: hoe stop je 
de radicale soennitische bewegingen – waardoor een flink deel van de 
Saoedi’s zich aangesproken voelt omdat ze de sjiieten vijandig gezind zijn – zonder de indruk te wekken dat je Iran in de kaart speelt? En omgekeerd, hoe stop je wat wordt gezien als een Iraanse expansie in de regio, zonder de soennitische jihadisten rugwind te geven?

Slap optreden

Door zo’n veertig soennitische terroristen van het leven te beroven wil Riyad laten zien dat het actief deelneemt aan de strijd tegen het terrorisme, op een moment dat het door westerse landen steeds sterker wordt bekritiseerd vanwege het slappe optreden tegen soennitische jihadistische groeperingen. Het besluit tot de executies sluit aan 
op de oprichting in december van een [anti-jihadistische] islamitische coalitie, maar het is wel de vraag wat de reactie van AQAS wordt, dat met represailles heeft gedreigd als er leden zouden worden gexeëcuteerd. Ook al bestrijdt het koninkrijk deze afdeling van Al-Qaida op zijn eigen grondgebied met harde hand, het werkt er soms ook mee samen, zoals in de oorlog tegen de (sjiitische) Houthi’s in Jemen. AQAS is nu, na de executie van zijn mensen, gedwongen te kiezen: ofwel ze reageren en worden dan door de Saoedi’s in Jemen verslagen, ofwel ze doen niets en verliezen een deel van hun geloofwaardigheid 
ten gunste van de concurrentie, IS.