Le Monde | Parijs

In Frankrijk doet men niet moeilijk over een buitenechtelijk avontuurtje. Volgens de Franse Hoge Raad is het zelfs moreel aanvaardbaar. Waar komt die tolerantie vandaan?

Het is nieuws dat boekdelen spreekt, maar waarover toch maar weinig gesproken wordt: ontrouw is in Frankrijk niet langer in strijd met de moraal. Zo oordeelde onlangs de Franse Hoge Raad in een zaak waarbij Valérie Trierweiler, de ex van president Hollande, betrokken was. Belangrijkste argument van de Raad: ontrouw is al veertig jaar niet meer strafbaar (sinds de wet van 11 juli 1975), en dus moet je niet vreemd opkijken dat mensen soms een scheve schaats rijden.

De beslissing is de laatste in een lange rij gebeurtenissen die van Frankrijk niet alleen het land van de rechten van de mens maken, maar ook van de rechten van de ontrouwe mens. Vanwaar deze tolerantie? In de eerste plaats misschien omdat Fransen een beperkte definitie van bedrog hanteren. Deze kent twee varianten: of je bent een opportunist en hebt een tijdelijk avontuurtje, of je kiest ronduit voor een geheim dubbelleven, met twee huizen, twee Netflix-abonnementen en twee labradors.

Flirten is geen bedriegen

In de Verenigde Staten, daarentegen, is de zaak krankzinnig complex. Daar spreekt men van geautoriseerde ontrouw (in Frankrijk zouden we zoiets een vrije relatie noemen, zeker geen bedrog), van ontrouw om materiële redenen, van emotionele (platonische) ontrouw die onbedwingbaar kan zijn (voor de polyamoureuzen met een affectieve verslaving), van medische ontrouw (nymfomanie), van ontrouw uit wraak (‘als jij buiten de pot piest doe ik het ook’), van onbedoelde ontrouw (de erotische droom, maar ook, in sommige culturen, de ondergane verkrachting), de terechte ontrouw (als je geen enkele band meer hebt met je partner), de sabotageontrouw, bedoeld om je relatie kapot te maken, en ten slotte de financiële ontrouw, die impliceert dat je je uitgaven geheimhoudt, en eventueel ook je schulden (26 procent van de Amerikaanse mannen zou zijn banksaldo graag privé houden en 6 procent heeft een rekening waarvan zijn partner het bestaan niet kent).

Daar komt nog bij dat de meeste Amerikanen het al als ontrouw beschouwen als je iemand zoent, bij iemand op schoot zit of iemands hand vasthoudt. 44 procent vindt met iemand uit eten gaan een vorm van ontrouw (R.I.P. man-vrouwvriendschappen). Een beetje kras als je weet dat bijna de helft van ons aan een ander denkt tijdens het vrijen.