Jiemian | Shanghai

Chinezen zijn dol op glimwormen. Ze worden losgelaten bij feesten en partijen, en er bestaan zelfs speciale themaparken rond de beestjes. Maar in de regio Jiangxi zijn ze aan het verdwijnen. De Chinese site Jiemian stelde een onderzoek in en legde een zeer winstgevende handel bloot.

Op de middag van het Drakenbootfeest, op 30 mei, heeft Xie Shunli* zijn motor genomen om een hoofdlamp te kopen bij de plaatselijke ijzerwinkel. Deze man, die de vijftig nadert, is een van de glimwormenjagers van Huangpu, een gemeente in de stadsprefectuur** Ganzhou in de provincie Jiangxi in het zuidwesten van China. Velen van hen komen bij dezelfde ijzerwinkel hoofdlampen en glimwormennetten kopen. De eigenaar verschaft ze vaak informatie over mogelijke kopers. Maar de laatste tijd krijgt Xie Shunli steeds minder telefonische bestellingen, sinds online verkoopplatformen als Taobao, eigendom van de Chinese gigant Alibaba, onder maatschappelijke druk accounts van verkopers van levende glimwormen sluiten.

Zoals voor de meeste insectenjagers is het voor Xie Shunli maar een nevenactiviteit. In 2003 liet hij een huis van twee verdiepingen bouwen van het geld dat hij had verdiend met zijn baan bij de provincie Guangdong, in het zuiden van het land. De afgelopen jaren is hij in zijn dorp gebleven om rijst te verbouwen en zich samen met vrienden aan de apicultuur te wijden. Ook is hij lid geworden van een toneelgezelschap van een stuk of tien mensen, dat caichaxi-stukken opvoert, een soort opera’s die typisch zijn voor de omgeving van Ganzhou en waarin de traditionele liederen figureren die worden gezongen tijdens de thé-oogst. Het gezelschap treedt op tijdens bruiloften en op markten, voor een dagelijkse gage van maximaal 5000 yuan (€ 627), oftewel 300 yuan (€ 37) per acteur. Dat is minder dan de glimwormenjacht oplevert. Als hij duizend insecten vangt en die voor minimaal dertig yuancent per stuk verkoopt, levert die activiteit hem meer dan 300 yuan per avond op.

Schatrijk

Vorig jaar is een neef van Xie Shunli tussenhandelaar in glimwormen geworden. Toen is Xie de avonden dat hij niet moet optreden op de insecten gaan jagen. Soms zou hij zelf ook wel tussenhandelaar willen worden, om meer te verdienen. De tussenhandelaren staan in contact met mogelijke klanten en sturen jagers op pad om glimwormen voor ze te vangen. Elke handelaar werkt met een bepaald aantal jagers die hij goed kent.

Omdat de kleine insecten met het lichtgevende achterwerk de laatste jaren erg in trek zijn, met name bij de ingebruikstelling van onroerendgoedprojecten, in themaparken en op bruiloften, is er een bloeiende handel in ontstaan. In de belangrijkste habitats van glimwormen hebben gespecialiseerde handelaren winkeltjes geopend. Alleen al het stadje Huangpu telt er drie, en in het dorp Heshu zijn er ook twee – waaronder een van de neef van Xie Shunli. En in het stadje Xiaobu, ongeveer tien kilometer verderop, geniet een handelaar genaamd He Jianming bijzondere bekendheid. Zelfs mensen uit Huangpu komen hem hun vangst verkopen. Een grote tussenhandelaar kan gemakkelijk een miljoen yuan (€ 127.300) per jaar opstrijken. In de regio weet iedereen dat He Jianming schatrijk is geworden met deze handel.

Deze tussenhandelaren hebben een gigantische markt op poten gezet. Volgens cijfers van Yue Hua, de oprichter van de vereniging ‘De Ecologische Glimwormenketen’, telde het online verkoopplatform Taobao eind juli 2016 96 verkopers van levende glimwormen, 58 meer dan een jaar ervoor. 29 van hen konden niet duidelijk aangeven waar hun waar vandaan kwam, maar 57 (85 procent) verhandelden glimwormen die afkomstig waren uit Ganzhou; de resterende tien verhandelden insecten uit de provincies Guanxi (in het zuiden van China), Yunnan (in het zuidwesten), Hubei (centraal-oosten) en Jiangsu (oosten).

In juni 2016 verkochten alleen twee platforms van Alibaba al 17.424.101 glimwormen. Uitgaande van ongeveer een yuan per verkochte glimworm komt dat neer op een maandomzet van meer dan zeventien miljoen yuan (€ 2,16 miljoen). Een verkoopvolume dat zo groot was dat verscheidene sites, waaronder Taobao, ervan beschuldigd werden ‘uitroeiers van glimwormen’ te zijn. Media en milieuverenigingen wonden zich hierover op en hebben aan de bel getrokken. De vereniging van Yue Hua schreef een open brief aan het Chinese Staatsbosbeheer om de activiteiten van deze cyberhandelaren aan de kaak te stellen en aan te dringen op de snelle invoering van een wet ter bescherming van glimwormen. Onder druk van de publieke opinie heeft Taobao zijn verkopers afgelopen mei te kennen gegeven dat de handel in wilde glimwormen voortaan verboden was op het platform. Ze werden gewaarschuwd dat Taobao de handel in deze insecten vanaf 24 mei 2017 nauwlettend zou volgen en zo nodig accounts zou sluiten.