VPRO | Hilversum

Een selectie uit de buitenlandberichtgeving op televisie, radio en internet.

© Längengrad Filmproduktion

Onzichtbaar

In duizenden scheepswrakken zit nog olie. 
Milieurampen dreigen.

De Amerikaanse biologe Dagmar Schmidt Etkin heeft onderzocht hoeveel scheepswrakken op de zeebodem liggen waarin nog olie of andere brandstof zit. Dat zijn er 8000, waarvan 6300 uit de Tweede Wereldoorlog stammen. Dit zijn tikkende tijdbommen 
omdat hun olietanks na zeventig jaar bijna zijn doorgeroest. Het gaat om maximaal twintig miljoen ton olie, die uiteraard grote schade kan toebrengen aan mens en milieu. Ter vergelijking: bij de ramp met de Exxon Valdez kwam ‘slechts’ 37000 ton ruwe olie vrij, die evengoed enorme milieuvervuiling veroorzaakte. Hoewel wetenschappers al twintig jaar op het toenemend gevaar wijzen, wordt weinig actie ondernomen omdat het probleem onzichtbaar is. Pas wanneer de zee ‘zwarte tranen’ huilt, dus olie en diesel gaan lekken, wordt de vervuiling bestreden. De gevaarlijkste wrakken – voor de Noorse kust, de Amerikaanse oostkust, in de Oostzee en de Pacific – 
worden weliswaar gemonitord, maar geld en de politieke wil ontbreken om de brandstof uit de wrakken te halen, hoewel dat in technisch opzicht tegenwoordig geen probleem meer is. De notie dat het een wedloop tegen de tijd is, ontbreekt. De verse Arte-documentaire Vergessene Wracks brengt de stand van zaken in kaart, en volgt onder anderen Benedyct Hac van het marine-instituut Dantzig. Hij laat bodemmonsters laat nemen bij de Stuttgart, een Duits oorlogswrak in de Bocht van Dantzig, vlakbij de stranden van de ‘Poolse Rivièra’. De oliedrab blijkt hoogst giftig, een ecologische catastrofe lijkt nabij.

(Maarten van Bracht)