360 | Amsterdam

De vooruitzichten voor een tikkeltje meer harmonie in 
Europa zijn somber: er dreigen nieuwe verkiezingen in Italië, waarvan niet te verwachten valt dat de uitslag uitkomst 
zal bieden.

De Vijfsterrenbeweging en de Noordelijke Liga, partners in crime, zullen erop blijven hameren dat de president de volkswil aan zijn laars lapt – en indien zij opnieuw een parlementaire meerderheid behalen, kan de president zich dan nog langer verzetten? Ook in Duitsland liet de rechts-populistische partij Alternative für Deutschland onlangs ‘in naam van het volk’ haar witte spierballen rollen tegen het migratiebeleid van Angela Merkel.

Het dossier van deze editie van 360 is gewijd aan de stand van Europa, naar aanleiding van het Forum on European Culture dat de komende dagen wordt gehouden in De Balie, onze partner in crime. Het kleurrijke palet aan internationale kunstenaars, wetenschappers en schrijvers zal de Italiaanse crisis niet een-twee-drie kunnen oplossen, maar hopelijk met harde feiten tegenwicht bieden aan vage anti-establishment sentimenten en claims op de wil van het volk. Zowel de kunstenaar Wolfgang Tillmans als professor Mark Lilla en zijn collega Jan-Werner Müller maken zich druk om de dovemansoren van het electoraat voor rationele argumenten.

Donald Trump is geen president van de Verenigde Staten geworden dankzij een brede volksbeweging van boze blanke arbeiders

Donald Trump is geen president van de Verenigde Staten geworden dankzij een brede volksbeweging van boze blanke arbeiders. Hij had een gevestigde partij en de zegen nodig van Republikeinse zwaargewichten als Rudy Giuliani en Newt Gingrich. De populist het monopolie geven op wat het ‘echte volk’ bezighoudt getuigt volgens Werner Müller van een gebrek aan inzicht in hoe de democratische vertegenwoordiging werkt. Tillmans, geïnteresseerd in het belang van gevoelens in de politiek, vond neurologisch onderzoek waarin met behulp van MRI-scans wordt aangetoond dat ’s mans meningen en emoties direct verweven zijn met ’s mans identiteit. En daar zit hem meteen de crux van Mark Lilla, die juist die synthese aanwijst als vijand van het publiek belang. Dat belang is van iedereen.

Of zoals Alessandro Baricco zegt: Het interessante is dat wíj allemaal die mensen zijn, de beschaving en de geschiedenis de onze is. Een blauwdruk voor een betere representatieve participatie in de toekomst van Europa rolt wellicht niet kant-en-klaar van de persen, tenzij het Claudia Chwalisz lukt om met een dwarsdoorsnede van de maatschappij de macht uit handen van de politici te nemen. Maar het forum op het Leidseplein zou daar wel eens een sneak preview van kunnen zijn.