El Estimulo   | Caracas 

In het door hyperinflatie geteisterde Venezuela kunnen vrouwen nauwelijks nog verzorgingsproducten kopen, laat staan make-up. ‘Dit is ondermijnend voor het zelfbeeld.’

Met een wantrouwende blik loopt Maria een filiaal van de Farmatodo binnen, een in Caracas gevestigde drogisterijketen, waar sinds een aantal weken de schappen geen prijskaartjes meer hebben voor de uitgestalde producten. Als Maria naar de eerste gang loopt, waar de bodylotions staan, wacht haar een dubbele verrassing: de prijzen zijn weer zichtbaar en er zijn een paar nullen bijgekomen. Ze zucht en spert haar ogen open alsof ze zojuist een spook heeft gezien. ‘Heb je gezien hoeveel dit kost?’ roept ze.

Door de hyperinflatie is het aanschaffen van schoonheidsproducten een enorme klus geworden, een wens die vaak niet in vervulling gaat. In een land waar op elke straathoek een kapper of een parfumerie te vinden was, en een groot deel van het salaris opging aan ‘er goed uitzien’, is dat nu een uitzondering geworden.

Ayerim Valera is altijd een bescheiden, goedverzorgde en charmante vrouw geweest. Vroeger spendeerde ze een aanzienlijk deel van haar maandloon – zo’n 80 procent – aan schoonheidsproducten en make-up. Altijd zag ze er tiptop uit. Nu is alles anders. Haar huidige salaris van 13 miljoen bolívar [15 euro op de zwarte markt, 221 tegen de officiële koers], meer dan tien keer het minimummaandloon, is niet toereikend om de maandlasten te betalen, eten te kopen en de kosten te dekken van haar zeven maanden oude baby, hoewel haar vriend financieel bijdraagt. Niet haar jonge moederschap maar de hyperinflatie gooide roet in het eten. ‘Ik verdiende meer dan genoeg om alles te bekostigen. Kleding, schoenen, haarverf, nagellak, make-up. Nu koop ik alleen nog basisproducten voor mijn persoonlijke hygiëne, dat is zo’n 10 procent van wat ik vroeger kocht, aan al het andere geef ik al heel lang geen cent meer uit,’ klaagt Valera.

70 procent van het minimumloon

Ediana Verdú is vijfentwintig jaar. Ze is oorarts en heeft twee banen. ‘Ik behandel kinderen met gehoorafwijkingen en geef ook les aan de universiteit.’ Haar inkomsten bedragen rond de 3 miljoen bolívar. Dat lijkt veel, maar ze kan de producten die ze de afgelopen jaren gewend was te kopen niet meer aanschaffen. ‘Thuis zijn we met veel vrouwen en we kregen altijd te horen dat we vrouwelijk, goedverzorgd en schoon moesten zijn. Nu is alles anders.’

Voor deze arts zijn speciale crèmes, bodysprays, make-upartikelen en parfums verleden tijd. Haar salaris gaat op aan wat volgens haar het belangrijkste is voor haarzelf en haar gezin, zoals zeep, maandverband en een eenvoudige lichaamscrėme.

Negen van de tien Venezolanen vindt voedsel het allerbelangrijkste, blijkt uit een onderzoek van enquêtebureau Datos, dat in maart werd gepresenteerd. Volgens het rapport korten de Venezolanen als eerste op kleding, uitgaan, en uit eten gaan. Voedsel is belangrijker geworden, want in 2016 gaf nog 85 procent van de Venezolanen aan niet op voedsel te willen besparen, gevolgd door gezondheid (34 procent) en toiletartikelen (23 procent).

De prijzen in de winkels worden voortdurend bijgesteld en kunnen in een paar dagen tijd verdriedubbelen. Bij ketens als Farmatodo en Locatel telde je in de laatste week van april tussen de 300.000 en 500.000 bolívar neer voor de goedkoopste bodylotions. De wat specialere crèmes begonnen bij 700.000 bolívar en liepen op naar een miljoen of meer [37 euro volgens de officiële koers, 1,16 euro op de zwarte markt].

Maandverband – althans de nieuwe merken, de traditionele merken zijn niet meer te verkrijgen – kost tussen de 200.000 en 500.000 bolívar. Voor scheermesjes met drie mesjes betaal je 700.000 bolívar of meer. En de prijs van make-up hangt af van het merk. Voor vertrouwde en voordelige merken zoals Valmy en Mon Rève betaal je 70 procent van het minimumloon.

Het Centro de Documentación y Análisis Social van de Federación de Maestros (Cendas-FVM) heeft berekend dat de prijzen voor de producten voor persoonlijke hygiëne – en daar vallen crèmes en make-up niet onder – in de maand april gemiddeld 30,2 procent hoger zijn dan een maand eerder. Alles bij elkaar opgeteld zijn de prijzen in het eerste kwartaal van het jaar met 310,9 procent gestegen.