52 Insights   | Londen 

Zal de mens weldra de planeet aarde verlaten? Waarom niet, zegt de Amerikaanse natuurkundige en futurist Michio Kaku. Volgens hem staan we op de drempel van een nieuwe beschaving die ons naar de sterren zal leiden.

Van kilobytes naar petabytes, van nullen en enen naar qubits: onze toekomstmogelijkheden nemen zulke vormen aan dat de alarmbellen afgaan bij befaamde futuristen als Ray Kurzweil en Max Tegmark, en inmiddels ook bij Michio Kaku, een van de pioniers van de snaartheorie en schrijver van goedverkopende populairwetenschappelijke boeken. Kaku is een van de populairste wetenschappers ter wereld en een van de zeer weinigen die zo over wetenschap kan praten dat bijna iedereen het begrijpt.

In zijn laatste boek, The Future of Humanity, waagt hij zich aan het voorspellen van onze toekomst. Hij schetst een toekomst waarin nieuwe wetenschappelijke inzichten en technologie de mens zo machtig zullen maken dat we ons moeten herbezinnen op onze plaats in het universum. Een toekomst waarin Mars kan worden bewoond, de mens niet langer het enige intelligente leven is, onsterfelijkheid meer dan alleen een vergezochte fantasie wordt en we uiteindelijk ook zullen uitzwermen naar andere universums. Maar, zegt Michio Kaku, de eerste stap is dat we deze binnenkort onbewoonbare planeet aarde verlaten. Dan begint onze verkenningstocht.

Uw vorige boek, Physics of the Future, sprak me enorm aan. Sindsdien ben ik gefascineerd door de schaal van Kardasjov [zie inzet p. 43]. In uw nieuwe boek borduurt u daarop voort door te zeggen dat we langzaam naar een Type 1-beschaving toe bewegen. Kunt u uitleggen wat dat betekent en waarom we de aarde misschien al snel moeten verlaten als we willen overleven?

Een Type 1-beschaving is planetair, in de zin dat zo’n beschaving alle planetaire energiebronnen beheerst: al het zonlicht kan oogsten dat op de planeet valt, het weer kan aansturen. Het duurt nog zo’n honderd jaar voor we daar zijn. Het is simpel te berekenen wat de totale energieproductie van de wereld is, uitgedrukt in joules, en als je de energieproductie van een Type 1-beschaving berekent, zie je dat we rond het jaar 2100 zover zijn. Daarna komt Stella, Type 2, dan hebben we de energie van een ster. Dan spelen we met sterren. Denk aan de Federatie van Planeten in Star Trek, dat zou een Type 2-beschaving kunnen zijn. En dan heb je Type 3-beschavingen, dat is zoals in Star Wars. Elke beschaving is ongeveer tien miljard keer geavanceerder dan de vorige. Dus de energieproductie van het ene type vermenigvuldigd met tien miljard is de energieproductie van het volgende type.

Waarom is dat van belang? Omdat we op het punt staan een Type 1-beschaving te worden. Het internet is de eerste Type 1-technologie die werkelijk planetair is. Daarom is het internet zo belangrijk. Het is de eerste Type 1-technologie op aarde. Je ziet overal tot wat voor ingrijpende cultuuromslag dat leidt. Een Type 0-beschaving heeft nog de primitiviteit van de holbewoner. Wij kampen ook nog steeds met nationalisme en fundamentalisme en zo. Maar als we eenmaal het stadium van Type 1 bereiken, hebben we de meeste van die problemen opgelost. Tegen de tijd dat we bij Type 2 komen, worden we onsterfelijk. De wetenschap kent geen middel dat een beschaving van Type 2 kan vernietigen.