360 | Amsterdam

Tenzij er een moord gepleegd wordt – en dat komt in die contreien nogal eens voor – kunnen we er gemakshalve van uitgaan dat Andrés Manuel López Obrador (AMLO in de 
volksmond) zondag aanstaande tot president gekozen zal worden van 31 Mexicaanse staten, van Mexico.

Dat is om tal van redenen bijzonder. In een slordig, vrijwel niet bijgehouden persoonlijk archief vind ik een interview daterend uit 1997. Cuauhtémoc Cárdenas, van de oppositiepartij PRD (Partij van de Democratische Revolutie), was net beëdigd als de eerste rechtstreeks gekozen burgemeester van Mexico-Stad. Hij kreeg 47 procent van de stemmen. Kandidaat van de sinds 1929 regerende Institutioneel Revolutionaire Partij (PRI) bleef steken op 25 procent. Groot nieuws, een beetje 
vergelijkbaar met de situatie waarin politiek Mexico zich nu bevindt. López Obrador was partijvoorzitter van de PRD. 
Hij deed zelf de deur open, lees ik terug, en drukte me een plastic bekertje koffie in de hand. ‘Zwart colbert met te grote gouden knopen. Geruit overhemd.’ Het zinderde in het 
verveloze hoofdkwartier van de winnaars. Bijna zeventig jaar ‘perfecte dictatuur’ verbroken. En er was voor het eerst een democratisch debat gevoerd over de begroting, terwijl een Mexicaanse president of zijn ministers nooit verantwoording hoefden af te leggen over wat zij van plan waren of wat ze juist achterwege lieten.

Wacht eens even, zat ik hier desondanks tegenover een potentiële kandidaat?

Zou Mexico werkelijk democratischer worden? vroeg ik. De destijds 44-jarige AMLO vond dat ze op de goede weg waren. En dat was al heel wat. We spraken over de broodnodige mentaliteitsverandering, over corruptie uiteraard en – hé, wat toevallig – over het absolute nulpunt waaronder het vertrouwen in de staat was gedaald. Wie zou dat tij kunnen keren? De laster van de PRI had de oppositiepartij afgeschilderd als een stelletje subversievelingen die 
het land naar de knoppen zouden helpen. Met de PRD aan de macht zou een economische crisis niet uitblijven … forse devaluatie van de peso … een kapitaalvlucht … nee, geen van de bestaande partijen kwam in aanmerking. Wacht eens even, zat ik hier desondanks tegenover een potentiële kandidaat? Een schalks lachje. Nee, zei Andrés Manuel, als ik klaar ben met het voorzitterschap wil ik naar huis, naar Tabasco.

Daar zal hij tussen zijn gooi naar het presidentschap in 2006 en 2012 niet veel geweest zijn.

In januari 2018 zag ik de grote roerganger terug als onafhankelijke kandidaat in de hooglanden van Veracruz op een plein tjokvol aanhangers. Een tikje ouder en radicaler. Geen poeha, nauwelijks beveiliging. En hé, dat wilde hij toen ook al; hij gaat corruptie bestrijden en de armoede aanpakken. Wat er ook allemaal over hem wordt gezegd en geschreven, iemand die consistent blijft en in zijn lange politieke leven op geen enkele leugen of contradictie te betrappen valt, is 
misschien echt wel, zoals hij in het interview al aangaf, alleen maar geïnteresseerd in macht om er verandering mee te forceren.