Der Spiegel   | Hamburg  

De Duitse minister van Binnenlandse Zaken Horst Seehofer (CSU) lag de laatste weken op ramkoers met bondskanselier Merkel over immigratie. Maar voor het herstellen van blunders uit het verleden is het te laat, schrijft columnist Jakob Augstein.

‘Er is a mentsch,’ zeg je in het 
Jiddisch wanneer je iemand een compliment wilt maken. ‘A mentsch’ is een fijne vent, eentje 
die doet wat hij zegt. Misschien is 
Seehofer, Horst zo ‘a mentsch’? Eentje die bij belangrijke politieke vraagstukken geen slappe knieën krijgt. Maar misschien is Seehofer ook gewoon maar een mens bij wie op enig moment, zoals bij ieder van ons, de stoppen doorslaan. In elk geval treden de menselijke zwakheden bij Seehofer op een voor een politicus heel ongewone manier aan de dag. Sprakeloos kijkt de rest van de wereld zijn menselijke zwakheden aan, niet goed wetend of ze erom moeten lachen of huilen.

Maar ongeacht of de titanenstrijd
tussen de Pruisische ijzeren kanselier en de hardhouten Beier op een tragedie of een farce uitloopt – de schok van 
dit weekend zal de Unie van CSU en CDU niet zo gauw te boven komen en de Bondskanselier al helemaal niet.

Het is voor leken – en voor ieder ander ook – niet meer zo heel gemakkelijk 
te begrijpen waarover de ruzie tussen beide Uniepartijen eigenlijk gaat. 
Eén ding is zeker: van vluchtelingen en migranten hebben beide evenzeer de buik vol. In de wereld van het politieke christendom betekent elke slechtere behandeling van migranten ‘vooruitgang’. Bij voorkeur moet de buitenlander in zijn eigen land blijven. En 
als dat niet gaat, dan weg naar een kamp, liefst in Afrika, desnoods in 
Beieren, in elk geval – laten we zeggen – geconcentreerd op één plaats.

Te laat

Het gaat bij de strijd binnen de Unie 
dus niet om buitenlanders. Het gaat om Angela Merkel. De CSU heeft geen 
probleem met buitenlanders. Ze heeft een probleem met Angela. Seehofer wil niet de prijs betalen die Merkels politiek zijn CSU kost. Maar het is te laat, veel te laat. Daar komt paniekvoetbal van.

De Unie heeft met het onderschatten van de AfD een zware strategische 
fout gemaakt. Eind 2014 herinnerde Wolfgang Schäuble nog aan de korte bruine bloeitijd van Die Republikaner en hij voorspelde: ‘Ik denk dat het ook de AfD zo zal vergaan.’ Een gigantische misrekening. Het ontbrak de Unie op dat moment aan radicaal realisme. Op de oprichting van de AfD had ze moeten reageren met het uitbreiden van de CSU over de hele Bondsrepubliek.

Wat Franz Josef Strauß in 1976 niet durfde – uit zorg voor de conservatieve kern van de Unie tegenover vernieuwer Helmut Kohl de sprong naar het 
noorden wagen – had Seehofer onder de druk van de aanstormende AfD-
horden tegenover vernieuwer Angela Merkel wel moeten durven.