Der Spiegel | Hamburg

Als de opiniepeilingen kloppen zal de rechtspopulistische Sverigedemokraterna (SD) [Zweden-Democraten] bij de verkiezingen op 
9 september een grote zege boeken.

Louise Erixon is een slechte verliezer, zegt ze. Maar ze hoeft zich weinig zorgen te maken, want voor haar en haar partij, de SD, loopt alles heel goed. In het hele land wordt geruzied over immigratie, het thema dat de rechtspopulisten al ver heeft gebracht.

Erixon woont in het Zuid-Zweedse stadje Sölvesborg, ze is 29 jaar en heeft een klein en een groot plan. Binnenkort wil ze regeren in het gemeentehuis van Sölvesborg, dat is het kleine plan. Als voorzitter van de SD-fractie in de gemeenteraad is zij op dit moment oppositieleider. In september zijn er verkiezingen. ‘Ik ben bereid om verantwoordelijkheid te nemen,’ zegt ze.

En voor Erixon is Sölvesborg overal: wanneer de Zweden op 9 september naar de stembus gaan, stemmen ze in de eerste plaats voor het nationale parlement. Erixon hoopt dat haar partij daar een flink stuk macht over het hele land verovert. Dat is het grote plan.

‘Gewone mensen’

Voor Erixon zijn beide plannen een gezinsaangelegenheid. Want Jimmie Akesson, partijleider van de SD, is haar levenspartner. Samen hebben zij een zoontje en wonen ze in een wit huis met een roze flamingo ervoor, onschuldiger kan het gewoon niet. Maar wanneer Akesson thuis is in 
Sölvesborg, wordt hun straat door lijfwachten bewaakt. De populistenleider heeft vijanden. Veel mensen in het land zijn bang dat de plannen van Louise Erixon en Jimmie Akesson 
werkelijkheid worden, aangezien het rustige Zweden daarna wel eens een heel ander land zou kunnen zijn.

Bang, waarom? Erixon kijkt ongelovig. ‘Wij zijn gewone mensen, we willen alleen het beste voor ons land,’ zegt ze. Maar precies die vraag, wat voor Zweden het best is, splijt het land momenteel. In Sölvesborg wonen 17.500 mensen, een idyllisch oud stadje met een jachthaven, maar achter de fraaie gevels is het samenleven minder harmonisch dan het lijkt. En dat geldt 
voor het hele land.

Gemeten naar inwoneraantal heeft Zweden van alle landen in de EU jarenlang de meeste immigranten opgenomen. ‘Open jullie hart,’ riep de toenmalige premier zijn landgenoten in 2014 toe. Geen enkele vooraanstaande politicus zou deze woorden nu nog herhalen.

Rond migratie, misdaadcijfers en sociale lasten is ook in Zweden een controverse losgebarsten waarin de werkelijkheid er steeds minder toe doet. In dit klimaat schoten de rechtspopulisten pijlsnel omhoog: acht jaar terug haalden ze 5,7 procent van de stemmen, in 2014 12 procent, en nu scoren ze in de opiniepeilingen rond de 20 procent. De grote verliezers worden waarschijnlijk de sociaaldemocraten, die weg zullen worden gevaagd uit de regering.