Die Welt | Hamburg

De Duitse kiezer is uitgekeken op partijen en ‘Koalitionspolitik’ die groezelige resultaten oplevert. Het presidentiële systeem en het sterk gepersonaliseerde districtenstelsel zijn veel beter voorbereid op dit ontwrichtende tijdperk.

Door tegenstrijdige verwachtingen van SPD, CDU en nu ook de CSU bij hun voormalige kiezers zijn de volkspartijen vrijwel opgebrand. Bij de SPD wilde het Neue Mitte sociale hervormingen, terwijl de oude kameraden het systeem van werkloosheidsuitkeringen juist helemaal niet pruimden. Bij CDU/CSU waren sommigen blij met de liberalisering, zelfs sociaaldemocratisering onder Merkel, maar raakten anderen door de open grenzen van de partij vervreemd.

Zo hebben de conservatieven van rechts voor de AfD en die van links voor Die Linke gekozen, terwijl de succesvolle, progressieve Duitsers een moderne ‘beweging van het midden’ willen. Ze voelen zich meer thuis bij de FDP en de Grünen, wier posterboys de vervelende generatie X voorbij zijn gestreefd. Christian Lindner (FDP) rijdt in een vintage Porsche, Robert Habeck (Grünen) gaat in een nonchalante outfit de verkiezingsstrijd in.

Door hun persoonlijkheid radicaal voorop te stellen, doen ze de kiezer de spruitjeslucht van de partij vergeten. Daarentegen lijkt Alexander Dobrindt (CSU) met zijn gouden sneakers een mislukte hipster en maakt Dorothee Bär (CSU) met haar interview over hoge hakken ook een heel merkwaardige indruk. Wie vraagt zich nog af hoe het komt dat de niet zo glamoureuze conservatieven met hun toekomstangst zich tot de AfD of Die Linke aangetrokken voelen?

De Reichstag in Berlijn, waar de Bundestag sinds 1999 weer zetelt – © HH