El País  | Madrid

Wat doet men op een willekeurige dinsdag om zes uur ’s avonds in Spanje? En wat doet de rest van Europa? Als de Italianen naar de supermarkt rennen, ruimen de Finnen de tafel af.

Spanje

Wat doen Spanjaarden om 6 uur? De meesten zitten dan nog op kantoor en daar zitten ze minstens nog anderhalf uur alvorens we naar huis mogen. Het is een feit dat de Spanjaarden heel andere werktijden hanteren dan de Duitsers, de Fransen of de Engelsen. Oud-premier Mariano Rajoy opperde tijdens zijn verkiezingscampagne in 2016 dat een werkdag in Spanje rond 6 uur afgelopen zou moeten zijn. ‘Spanje is een volwaardig lid van de Europese Unie, maar onze werktijden en dagindeling maken dat we er in Europa een beetje bij bungelen.

Landen die cultureel gezien op ons lijken en hetzelfde aantal uren daglicht hebben, zoals Portugal of Italië, hebben Europese werktijden.’ ‘Niemand van mijn collega-onderzoekers in Oxford snapt hoe wij kunnen leven met zo’n chaotische dagindeling,’ verzekert José María Fernández-Crehuet, internationale afgevaardigde van de lobbygroep Nationale Commissie voor het Stroomlijnen van de Spaanse Dagindeling en Aanpassing aan andere EU-landen. Gonzalo García, jurist, 30 jaar oud, verlaat het advocatenkantoor waar hij sinds vier jaar werkt niet voor half 8 ’s avonds.

Een gebruikelijk rooster in Spanje. ‘Ik begin om 9 uur ’s ochtends en moet verplicht twee uur uittrekken voor de lunch. Persoonlijk zou ik liever een halfuur lunchen en om 6 uur naar huis gaan, maar ik merk om me heen de ingesleten gewoonte om ’s ochtends een halfuur lang je tijd te verdoen met ontbijten in de bar en met koffie- of rookpauzes van een kwartier, wat bij elkaar opgeteld weer een halfuur van je tijd is. Over het algemeen brengen wij Spanjaarden vele uren door op ons werk, maar we vermorsen veel tijd,’ aldus de jurist.

Nederland

Om 6 uur ’s avonds vind je de Nederlander in een sportschool of thuis, waar hij op het punt staat te gaan eten, of bijna thuis, waar hij zal blijven tot hij de volgende dag weer naar zijn werk moet. In grote steden zoals Amsterdam en Rotterdam zijn [sommige] winkels tot 9 of 10 uur ’s avonds open, maar in de rest van het land sluiten veel winkels om 6 uur. Het leven speelt zich voornamelijk binnenshuis af, vooral in de winter.

Laura Navarro is Spaanse, ze is 26 jaar en werkt sinds twee jaar bij een in Amsterdam gevestigde multinational. Om klokslag 5 uur is ze klaar met werken, net als het overgrote deel van de werknemers in Nederland. ‘Ik kom rond 9 uur op mijn werk, al ligt de begintijd niet vast, en ik heb twintig minuten om te lunchen. Als ik denk aan de twee uur lunchtijd in Spanje gaan mijn haren recht overeind staan, het slaat nergens op.

De werktijden in Nederland zijn flexibel, het belangrijkste is dat je presteert en zorgt dat je werk af is. Een ijverige indruk wekken bij de baas hoeft hier niet. Om 5 uur zoek je je spullen bij elkaar zonder dat iemand daar iets van vindt en de volgende dag ga je door waar je gebleven was,’ vertelt Navarro.