360 | Amsterdam

Angela Merkel wordt de machtigste vrouw ter wereld genoemd.

Angela Merkel wordt de machtigste vrouw ter wereld genoemd. Ze werkte zich naar de top van de Duitse politiek, waarbij ze mannen als Helmut Kohl het nakijken gaf, en groeide uit tot het stille geweten van de Europese Unie. Dat is knap voor een vrouw en zeker voor een vrouw die opgroeide in de DDR, waar individuele ontplooiing een levensgevaarlijke bezigheid was en vrouwen weinig in de melk te brokkelen hadden. Sie hat es geschafft, zeggen ze in Duitsland, en ze geldt wereldwijd als een rolmodel voor vrouwen en meisjes. Maar dat zal haarzelf Wurst wezen.

Sterker, Mutti Merkel construeerde zorgvuldig een politiek imago dat zo min mogelijk met vrouwelijkheid te maken heeft. Nooit sprak ze zich uit over feminisme, nooit ging ze de barricaden op voor vrouwenrechten, nooit reageerde ze op de kritiek die haar degelijke broekpakken ten deel viel. Tot nu. Nu vertelt ze in een ongewoon openhartig interview met Die Zeit (p. 20) over haar persoonlijke ervaringen als vrouwelijk politicus. Ze geeft toe dat het niet altijd makkelijk was. ‘Voor een man is het geen probleem om honderd dagen achter elkaar een donkerblauw pak te dragen,’ zegt ze, ‘maar als ik binnen twee weken vier keer dezelfde blazer aanheb, klim- men mensen in de pen.’ En, droogjes: ‘Autoriteit uitstralen is voor een vrouw iets wat je eerst moet leren.’

Dat Merkel nu pas als feminist uit de kast komt, is ongetwij- feld niet toevallig. Ze heeft haar vertrek aangekondigd, ze hoeft geen kiezers meer te winnen, ze kan zich uitspreken voor issues die haar echt aan het hart gaan. Zo maakt ze zich ook hard voor een sterker Europa. Eind vorig jaar, bij de laat- ste EU-top van 2018, zette ze onomwonden de toon voor dit nieuwe jaar, het jaar van de Europese verkiezingen. Ze richtte zich direct tot Viktor Orbán, hoeder van de anti-Europese populisten die zich met het oog op die verkiezingen trachten te verenigen tot een monolithisch blok, en bekritiseerde ronduit zijn pogingen om een eensgezind migratiebeleid te dwarsbomen. ‘Migratie,’ zei ze, ‘vraagt om solidariteit en tolerantie, niet om polarisatie.’

Aldus sprak het stille geweten van Europa. Een verenigde unie is haar gedroomde erfenis, en ze zal er een harde dobber aan hebben. Het rechts-populisme is gekomen om te blijven, zoals ook blijkt uit de ijzersterke analyse van William Davies in The Guardian (p. 8). Maar als iemand het kan schäffen, dan is het Angela Merkel. Want uiteindelijk heeft zij de broek aan.