Foreign Policy | Washington

Chinezen spelen en masse een nieuwe game die laat zien dat het een marathon is om in China je kinderen op te voeden. Tijgerouders die de roosters van hun zoon al te zeer volproppen, worden gestraft met een kind dat wegloopt.

Mijn zoon zit over een tafel vol boeken en schriften gebogen. Er schalt dramatische muziek terwijl hij studeert voor de zeer competitieve gaokao [het notoir moeilijke examen dat Chinese jongeren moeten halen om toegelaten te worden tot universiteiten in China en in het Westen, afhankelijk van de score]. Als hij slaagt, krijgt hij een plek op een van de meest prestigieuze universiteiten van China. Slaagt hij niet, dan is hij gedoemd tot middelmatigheid. Gelukkig heb ik zijn intelligentiescore flink opgevijzeld, zijn stressniveau binnen de perken gehouden en heb ik als ouder redenen om trots te zijn – zoals te zien is op twee balkjes boven aan het beeldscherm.

Want dit is niet echt, dit is een game. Natuurlijk, voor miljoenen Chinese ouders is dit multitasken onder hoogspanning wel degelijk een ellendige realiteit – een waar je zelden over hoort in de Chinese media, die het opvoeden van kinderen voorstellen als een nobele nationale plicht. Dat verklaart allicht waarom Chinese Parents zo’n enorme hit is. Chinese Parents is een game die je kunt spelen op je computer en smartphone, en die laat zien wat een afmattende marathon het is om in China kinderen op te voeden. Na de lancering in september 2018 groeide het razendsnel uit tot de op een na best verkopende titel op Steam, de grootste winkel voor games ter wereld.

De simulatie toont de problemen en dilemma’s waar veel Chinese families uit de stedelijke middenklasse voor staan. Aan de ene kant willen ze een blij en productief kind veilig zien opgroeien. Aan de andere kant willen ze ervoor zorgen dat hij (vooralsnog kun je in het spel alleen maar een jongetje grootbrengen) later genoeg geld verdient om, dankbaar, zijn ouders een fijne oude dag te bezorgen. In sociale media wordt het spel steevast met de term guoyu zhenshi beschreven, wat zoveel betekent als ‘extreem realistisch’.

Er zijn allerlei scènes in het spel waarbij spelers de vraag wordt gesteld: is dit jou ooit zelf overkomen? – bijvoorbeeld wanneer een kind zich genegeerd voelt door zijn leraar, of zijn ouders vraagt waarom zij niet zo rijk zijn als die van een schoolvriendje. Veel van die ervaringen gaan over klasse, sociale druk, angsten en de bekende terughoudendheid van pubers om hun geheimen met hun ouders te delen.

Goed onderwijs is in China statussymbool, economische ambitie en sociaal vangnet ineen. Het spel illustreert de vraag ‘waar gaat je zoon naar school?’ toepasselijk met vechtscènes. Dat maakt het grote culturele belang van het onderwijs in het dagelijks leven in China pijnlijk duidelijk. Niet alleen gaat het over het micromanagement van zogenaamde tijgerouders, het spel is ook een momentopname van de Chinese maatschappij. Verregaande consumptiedrang gaat er gepaard met een al even grote angst omtrent de toekomst. En al nemen in het land de consumentenbestedingen af, de Chinezen zullen waarschijnlijk pas als allerlaatste op het onderwijs van hun oogappels bezuinigen. Ouders in de stad geven gemiddeld tien doorsneejaarinkomens uit om hun kind van de basisschool naar de middelbare school en de universiteit te loodsen.

Deze royale uitgaven aan onderwijs zijn natuurlijk uitingen van onbaatzuchtige ouderliefde, maar tegelijkertijd ook de hoeksteen van hun pensioenvoorziening. Chinese pensioenen zijn weinig waardevast en de zorgkosten groeien, daarom biedt een hoogopgeleid kind met een goede baan bij de overheid of in het bedrijfsleven de beste garantie voor een plezierige oude dag. De eenkindpolitiek is weliswaar afgeschaft, maar de afgelopen drie decennia bepaalde die de kinderaantallen. In de praktijk hebben de meeste gezinnen dus maar één kans.

Chinese Parents laat goed zien hoe de harde economische maatschappelijke realiteit tot persoonlijke financiële zorgen leidt. Pogingen van spelers om in het spel te communiceren met hun digitale kind – dat droomt, twijfelt en de stress ervaart van zijn toenemende studielast – helpen hen empathischer te worden. Het spel leert jonge ouders om hun eigen angsten onder ogen te zien en de baas te worden. Zoals een recensent het verwoordde: ‘Geen idee hoe lang dit spel nog zo populair zal blijven, maar gezien de manier waarop het spelers helpt om over hun levenshouding na te denken, is het al een groot succes.’