Il Sole 24 Ore   | Milaan  

De Italiaanse economie zal voorlopig nog niet aantrekken, blijkt uit de laatste prognoses. Dat is een harde dobber voor een land dat als enige in Europa 
de crisis van 2008 nog niet te boven is.

Van alle problemen waarmee Italië te kampen heeft, is er niet een dat zo door de bevolking wordt gevoeld als de economie. Bij alle onderzoeken op dit gebied noemen talloze mensen de werkgelegenheid of het feit dat ze aan het eind van de maand geen geld meer hebben als de belangrijkste uitdagingen, en dat is beslist geen kwestie van perceptie, maar een reëel probleem waarmee mensen dagelijks worstelen.

Volgens de laatste cijfers van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) is het netto-inkomen van de Italianen nog lang niet terug op het niveau van voor de crisis. Ondanks de groei van de laatste tijd blijft het nog steeds steken op het niveau van zo’n twintig jaar geleden. Die gegevens houden natuurlijk ook rekening met de inflatie en geven dus aan in welke mate de stijging van de kosten van het levensonderhoud invloed heeft gehad op de prijzen van goederen en diensten.

Als we kijken naar het netto-inkomen, in plaats van naar gebruikelijkere maatstaven zoals het bbp, krijgen we een beter idee van wat gezinnen nu werkelijk te besteden hebben, omdat er, onder andere, ook rekening wordt gehouden met hoeveel er door de staat wordt geïnd in de vorm van belastingen en heffingen.

De hoogste staatsschuld

Als we die getallen in historisch perspectief plaatsen, zien we ook dat de crisis van 2008 in Italië verreweg de grootste economische crisis in heel lange tijd was. Al minstens sinds de Tweede Wereldoorlog hebben de inkomens niet zo’n klap gekregen; zo’n diepe wond en zo’n traag herstel zagen we zelfs niet tijdens de oliecrisis in de jaren zeventig of tijdens de daaropvolgende recessies.

In de Europese context zijn de problemen van Italië nog flagranter. Van de grote landen is ons land het enige waar het gemiddelde inkomen nog niet is teruggekeerd op het niveau van voor de crisis: in Spanje zit het er net iets boven, in Frankrijk wat meer en in Duitsland veel meer.

[Ook in Nederland ging het gemiddelde inkomen erop vooruit, evenals het bbp, dat in 2017 met 2,9 procent toenam, de sterkste economische groei sinds tien jaar.]