The New York Times   | New York

Huawei, de grootste telecomfabrikant ter wereld, die ervan wordt beschuldigd zich te lenen voor spionage door de Chinese overheid, probeert al vijftien jaar bij Europese overheden in het gevlij te komen met een uitgekiende lobby, beloften van nieuwe banen en investeringen in onderzoek.

Wie bij Huawei gaat werken, krijgt boeken uitgedeeld over wat het bedrijf allemaal heeft bereikt. Over het succes van de Chinese telecomgigant in Europa bijvoorbeeld. Zo is er een hoofdstuk gewijd aan alles wat Huawei’s werknemers hebben gedaan om Europese telecombedrijven als klant binnen te slepen en ze apparatuur te verkopen die nu de ruggengraat van de mobiele netwerken vormt. Wat in die boeken nauwelijks wordt belicht, is de subtiele wijze waarop het bedrijf de afgelopen vijftien jaar ook heeft getracht bij Europese overheden in het gevlij te komen met een uitgekiende lobby, beloften van nieuwe banen en investeringen in onderzoek.

Neem de speciale bestuursraad die Huawei in Groot-Brittannië heeft opgetuigd, onder voorzitterschap van John Browne, een voormalige topman van BP. Die schonk geld aan onderwijsinstellingen, waaronder de Universiteit van Cambridge, gaf feestjes voor politiek leiders en doneerde aan goede doelen, zoals de Prince’s Trust van prins Charles. In Duitsland heeft Huawei onderzoekscentra geopend en financiële bijdragen geleverd aan verschillende evenementen, waaronder het recente partijcongres van de regerende CDU.

Europese overheden hebben Huawei dan ook met open armen ontvangen. Toen het bedrijf vorig jaar beloofde over een periode van vijf jaar 3 miljard pond te investeren in Groot-Brittannië, waar het bedrijf al 1500 mensen in dienst heeft, ging premier May in Beijing op bezoek bij Huawei’s topvrouw Sun Yafang. En Merkel liet zich vorig jaar op een handelsbeurs fotograferen bij de stand van het bedrijf.

Maar hoe hard Huawei ook aan zijn positie heeft gewerkt, die lijkt nu toch te wankelen. De VS wil het gebruik van Chinese technologie aan banden leggen uit angst voor spionage. Vorige maand hebben de Amerikaanse autoriteiten Canada om de aanhouding verzocht van een andere directeur van het bedrijf. Deze topvrouw, de dochter van de oprichter, zou bankfraude hebben gepleegd om zaken te kunnen doen in Iran. En in Seattle doet de Amerikaanse justitie onderzoek naar mogelijke diefstal van intellectueel eigendom door Huawei.

Spionage

De gevolgen in Europa, Huawei’s grootste markt buiten eigen land, blijven niet uit. De problemen lijken een voorproefje van wat het bedrijf overal ter wereld te wachten staat. Deze maand werd in Polen een werknemer van Huawei opgepakt op verdenking van spionage. In onder meer Duitsland, Frankrijk en Tsjechië overweegt men het bedrijf nu uit te sluiten van de nieuwe generatie netwerken, 5G. Het hoofd van de Britse inlichtingendienst MI6 heeft al voor de gevaren van Chinese netwerktechnologie gewaarschuwd. Europese telecombedrijven als Deutsche Telekom beraden zich op hun gebruik van Huawei’s technologie. En afgelopen donderdag kondigde de Universiteit van Oxford aan geen onderzoeksbeurzen en donaties van Huawei meer aan te nemen.

‘Toen er nog geen zorgen bestonden over veiligheidsrisico’s, had Huawei in Europa de wind mee,’ zegt Thorsten Benner, oprichter en directeur van het Global Public Policy Institute, een denktank in Berlijn. ‘Maar de ontwikkelingen van de laatste drie maanden gaan allemaal één kant op: richting meer regelgeving om het gebruik van Chinese apparatuur in Europa aan banden te leggen.’

Volgens Heli Tiirmaa-Klaar, een Estlandse diplomaat die met Amerikaanse en Europese overheden overleg voert over cybersecurity, begint Europa’s houding tegenover Huawei niet zozeer te veranderen vanwege specifieke acties van het bedrijf zelf, alswel vanwege wantrouwen jegens China in het algemeen. Ze wijst op China’s staat van dienst op het gebied van hacken en het ontvreemden van bedrijfsgeheimen, op de slechte mensenrechtensituatie en internetcensuur in het land, en op de Chinese regelgeving over cybersecurity, die Chinese netwerkproviders kan dwingen zich in te zetten voor de nationale veiligheid. ‘De Chinezen wijken steeds verder af van de gezamenlijke visie die we op VN-niveau hadden ontwikkeld over cybernormen en de toepassing van internationaal recht in cyberspace,’ zegt ze. ‘Ze zijn totaal niet bereid binnen die lijnen te blijven.’

Huawei (dat je overigens uitspreekt als ‘gwawee’) wijst iedere beschuldiging van wanpraktijken steevast van de hand. In een persverklaring laat het bedrijf weten dat het ‘sterke banden heeft gesmeed met klanten, leveranciers en overheden in heel Europa, waarbij cybersecurity onze topprioriteit was’. En het stelt dat de Europese groei het resultaat is van bewezen prestaties, niet van slim lobbyen. Contacten met overheidsfunctionarissen zijn bij grote bedrijven gebruikelijk, aldus Huawei.