The Christian Science Monitor  | Boston  

De poging om hardloopster Caster Semenya uit de vrouwencompetitie te weren, raakt in Zuid-Afrika een gevoelige snaar. Wie de apartheid heeft meegemaakt, weet hoe het voelt om te worden uitgesloten.

Tijdens haar jeugd in Zuid-Afrika kreeg Hlengiwe Buthelezi voortdurend te horen dat ze te sterk was, te snel, te jongensachtig – bij straatvoetbal konden de meeste jongens zich niet eens met haar meten. Zwijgen leek haar de beste verdediging tegen al dat commentaar. Ze besloot nóg harder te rennen, nóg harder te trappen en al het gefluister, dat ze op vrouwen viel, dat ze een man wilde zijn, te negeren. Tegenwoordig is Buthelezi medeorganisator van de AfroGames voor lesbische, homosek-suele, biseksuele, transgender en 
interseksuele (lhbti) atleten.

Afgelopen februari zag ze op tv en in de kranten dagelijks een vrouw met eenzelfde voorkomen als zij en dezelfde seksuele voorkeur, die zich op het wereldtoneel sterk maakte voor het recht zichzelf 
te mogen zijn. En ze had de steun van miljoenen Zuid-Afrikanen, nog iets wat ze als tiener niet voor mogelijk 
had gehouden.

Caster Semenya, tweevoudig Olympisch kampioene op de 800 meter, stond vorige maand een week lang voor het internationale sporttribunaal in Lausanne. Ze had beroep aangetekend tegen een voorgestelde regel 
die bepaalt dat vrouwelijke hardlopers met hyperandrogenisme hun hoge 
testosteronniveau kunstmatig moeten verlagen om mee te mogen doen aan de vrouwencompetitie in de series 
van de 400 tot de 1600 meter. De zaak heeft de mondiale discussie aangezwengeld over de vage gendergrenzen en hoe die af te bakenen in de sport-wereld, die keurig is opgedeeld in een mannen- en een vrouwencompetitie. Voor velen is het ook een zaak van rechtvaardigheid, die draait om de acceptatie van atleten zoals ze zijn en de garantie van een gelijk speelveld – en om de vraag of dat überhaupt wel mogelijk is.

Semenya kan in haar thuisland rekenen op enorme steun. Deels omdat veel Zuid-Afrikanen, zoals Buthelezi, zich herkennen in haar strijd, niet alleen op het gebied van seksuele geaardheid en gender maar ook wat ras, klasse en nationaliteit betreft. ‘Dat ze uitsluiting riskeert om iets waarmee ze is geboren, en waar ze dus niets aan kan doen, raakt bij veel Zuid-Afrikanen een gevoelige snaar,’ zegt profvoetballer Phuti Lekoloane. ‘Iedereen die de apartheid heeft meegemaakt, weet 
hoe dat voelt.’

Caster Semenya wint de 800 meter tijdens de IAAF Continental Cup in het Tsjechische Ostrava, 9 september 2018. – © AP