Le Monde  | Parijs

United Colors of Benetton werd wereldberoemd met de contoversiële reclamecampagnes van Oliviero Toscani. Dat tij is gekeerd. Het miljoenenbedrijf van de Italiaanse broers zou aandacht proberen te trekken over de ruggen van vluchtelingen, onder het mom van gelijkheid. Bovendien wordt hun verweten zich kil en onverschillig te hebben gedragen toen ‘hun’ textielfabriek Rana Plaza in Bangladesh instortte (1134 doden). En al helemaal toen de ondernemersfamilie niet optrad toen de Morandibrug het begaf in Genua.

Tradities zijn heilig bij de Benettons. Al twintig jaar lang nodigt de familie op 15 augustus een honderdtal bekenden uit in Cortina d’Ampezzo, een chic Italiaans wintersportdorp op 150 kilometer ten noorden van Venetië. Op deze zomerdag in 2018 hangt rondom Giuliana Benettons villa de geur van gegrild vlees. Het kwik staat op 18 graden, de lucht is helderblauw, de lunch exquise: zeebaars met risotto.

De gastvrouw doet er alles aan om geen valse noot de receptie te laten bederven: het is de eerste Ferragosto, de Italiaanse Maria-Hemelvaart, sinds haar broer Luciano, de oudste van de gebroeders Benetton, 
eind 2017 de leiding van het familiebedrijf overnam. De eerste keer ook zonder Fioravante en Carlo. In februari werd Giuliana’s 86-jarige echtgenoot 
Fioravante getroffen door een hartaanval. En net een maand voor de receptie stierf ook Carlo, de jongste broer, 74 jaar oud, aan kanker.

Gilberto, de derde in de opvolgingslijn, is er wel, al houdt de leukemie huis in zijn lichaam. Meer nog dan Luciano en Giuliana tilt hij er liever niet te zwaar aan. De dag ervoor moesten ze alledrie verstek laten gaan op het feestje van zijn dochter Sabrina, aan de oever van het Ghedina-meer. Terwijl de genodigden proosten, zingen en op de tafels dansen, is hij met zijn aandacht bij zijn andere kind: de familieholding Edizione, waarvan hij de vicepresident is.

Morandibrug

Op die fatale 14 augustus stort, even voor twaalf uur ’s middags, de Morandibrug in Genua in, waarbij 
43 mensen om het leven komen. In de dagen daarop leren de geschokte Italianen dat achter de kleurige Benetton-truien een imperium schuilgaat waarvan de tentakels zich over heel Europa uitstrekken. Behalve in de mode is het actief in de bouw, cultuur, sport, landbouw en het transport. Een van de bedrijven onder de Edizione-paraplu is Atlantia, grootaandeelhouder van Autostrada per l’Italia en het funeste viaduct . ‘United Killers of Benetton’, werd op de muren van de Ligurische kuststad gekalkt. De pers kwam 
de drie broers hoog in de Dolomieten op het spoor en bracht verslag uit van elke beweging die zij maakten.

De verontwaardiging over het mondaine tuinfeest met het uitgelezen menu is groot. De 81-jarige Giuliana wordt volgens La Republicca uitgescholden op de Corso Italia. In He wordt de familie verweten dat ze niet eens op de begrafenis waren, ‘zeker bang om uitgejouwd te worden’.
Ook de regering is bijtend in haar kritiek. De extreem-rechtse minister van Binnenlandse Zaken Matteo Salvini verlustigt zich in de val van het bedrijf, dat in reclames steevast de positieve kant 
van de immigratie laat zien: ‘Die lui met hun volle portemonnees en hun lege harten moeten eerst maar eens hun verontschuldigingen aanbieden’, tweette hij. Ook de andere vicepremier, Luigi Di Maio, laat zich niet onbetuigd: ‘Zij strijken de winst op, terwijl onze bruggen instorten’.

Terwijl het schiereiland zucht onder een hittegolf, draaien de computers overuren en flitsen de cijfers over Edizione over het internet: het bedrijf blijkt 67.000 werknemers te hebben, 112 onroerendgoedprojecten, en heeft 50,1 procent van de aandelen van de bekende wegrestaurantketen Autogrill in bezit. Men ontdekt dat slechts 5 procent van de 12,3 miljard euro aan activa van de groep in de mode omgaan, terwijl de transportinfrastructuur meer dan de 
helft uitmaakt.