Middle East Eye  | Londen  

Nu de troepen van oppositieleider Haftar de buitenwijken van Tripoli hebben bereikt, vrezen de inwoners van de hoofdstad dat hun een langdurige, bloedige oorlog te wachten staat.

‘Het leven gaat door en het is verrassend rustig in de hoofdstad,’ zegt Salim (35), die sms’t vanuit een restaurant in het centrum. Nog maar een week geleden moest hij zijn huis aan Airport Road in Tripoli uit vluchten. Zijn woning werd gebombardeerd bij gevechten tussen het Libische Nationale Leger (LNA), geleid door veldmaarschalk Khalifa Haftar en de in Oost-Libië gevestigde regering, en de troepen van de door de VN erkende Regering van het Nationale Akkoord (GNA) in Tripoli.

Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) zijn er in de twee weken dat er in de buitenwijken van Tripoli is gevochten 205 doden gevallen, waaronder achttien burgers, en zijn meer dan zestienduizend mensen de stad ontvlucht. ‘Ik weet niet wat er gaat gebeuren, maar ik verwacht een grote, langdurige oorlog en daarom overweeg ik ernstig uit Libië te vertrekken,’ aldus Salim. ‘Ik ben het beu om in zulke moeilijke omstandigheden te moeten leven en altijd maar bang te moeten zijn voor oorlog.’

‘Rustig’ is een zeer rekbaar begrip in Libië. Zelfs in de hoofdstad gingen jarenlang botsingen tussen verschillende milities gepaard met acute stroomstoringen en gebrek aan geld, terwijl de kosten voor het levensonderhoud de pan uit rezen. Niet alleen de burgers passen zich aan aan de huidige bedreigingen. Mitiga, de luchthaven van Tripoli, is weer opengegaan nadat het door het LNA was gebombardeerd en een militair vliegtuig op de startbaan was geraakt, aldus een bron bij de luchthaven. Maar momenteel wordt er alleen ’s nachts gevlogen, als de oorlogsvliegtuigen van het LNA geen luchtaanvallen kunnen uitvoeren. ‘Waarschijnlijk zijn hun vliegtuigen en piloten oud en kan het LNA daarom ’s nachts niet bombarderen. Dus laten we dan de burgertoestellen vliegen,’ zegt onze bron bij de luchthaven. Omdat ze bang zijn voor nieuwe luchtaanvallen op Mitiga, verplaatsen veel burgers zich tussen de hoofdstad en het buurland Tunesië liever over de weg, een route die tot nog toe nog geen last heeft gehad van de conflicten.

Net als in 2014

De beginnende strijd om Tripoli roept schrijnende herinneringen op aan de vorige grote oorlog om de hoofdstad, zo’n vijf jaar geleden, die was aangewakkerd door de uitslagen van de laatste Libische parlementsverkiezingen. Omdat kiezers teleurgesteld waren in kandidaten die bij vorige verkiezingen zogenaamd onafhankelijk waren maar naderhand sterke banden bleken te hebben met radicale islamistische groeperingen, werd er nu bij een schamele opkomst van 18 procent op gematigdere vertegenwoordigers gestemd. De gevolgen waren rampzalig. Terwijl rivaliserende milities botsten in Tripoli, werden de gekozen regering en het parlement de hoofdstad uit gejaagd en vestigden ze zich in Oost-Libië. Tijdens maanden durende gevechten vernielden strijdende milities de internationale luchthaven van Tripoli en talloze vliegtuigen. Ze staken de infrastructuur van de olie-industrie in brand en zorgden ervoor dat de meeste ambassades, internationale bedrijven en organisaties naar het naburige Tunesië vluchtten.

‘Het is net zoals in 2014, maar we verwachten dat de oorlog dit keer erger zal zijn, veel erger,’ zegt Khalifa. ‘De vorige keer gebruikten ze geen vliegtuigen.’ Dankzij de luchtmacht liggen grote delen van Benghazi en Sirte in puin en zijn de inwoners van Tripoli bang dat hun stad hetzelfde lot zal treffen. Met de vreselijke oorlog om Tripoli in 2014 in gedachten – waarbij de gekozen regering en het parlement werden gedwongen om te vluchten naar Oost-Libië en de vitale infrastructuur in puin lag – hebben internationale organisaties, die in de afgelopen jaren net weer waren teruggekeerd naar de hoofdstad, al hun expatpersoneel teruggetrokken. Volgens een Libische VN-medewerker is zo veel mogelijk buitenlands personeel geëvacueerd naar Tunesië.

Amerikaanse burgers en militairen zijn met een Amerikaans oorlogsschip geëvacueerd uit Palm City, een omheinde enclave aan de kust die populair is bij expats. De westerse ambassades, die sinds 2014 min of meer gesloten waren, hadden juist plannen om weer operationeel te worden. Maar de gevechten in Tripoli zullen deze waarschijnlijk weer op een laag pitje zetten. Een Britse ambassademedewerker vertelde drie jaar geleden dat het eerst jaren onafgebroken vrede moest zijn in de hoofdstad voordat de Britse ambassade weer volledig zou functioneren.