Cubanet  | Coral Gables

Het verlammende effect van de ‘disfunctionele proviandering’ zet volgens Cubanet aan tot een verwoede strijd om het dagelijks bestaan.

De Cubanen die op het eiland zelf wonen weten wat vechten is. Er is altijd wel iets om tegen te vechten. Ze moeten voortdurend iets verzinnen om een overwinning – meestal een pyrrusoverwinning – te behalen op een vijand die zich momenteel opmaakt voor een vernietigende aanval: de schaarste. De Cubanen zijn veteranen in een niet-aflatende oorlog, ontketend door de enig toegestane politieke partij van het land. Ze hebben geen keus dan op enig front mee te doen aan die strijd.

Een van de fronten in die oorlog is de lange rij wachtenden voor de schaars bevoorrade staatswinkels, waar de schamele rantsoenen van eieren, reepjes kippenvlees of snuifjes gemalen sojabonen worden uitgedeeld die de mensen met hun bonnenboekje in de hand mogen gaan ophalen. Veel heftiger gaat het toe bij de winkels waar alleen met harde valuta betaald kan worden, vooral als het gaat om plantaardige olie, yoghurt met een smaakje, wc-papier, ingevroren kip of pakken melkpoeder, om maar eens een paar producten te noemen waar veel vraag naar is. Vooraan in de rij wachtenden staan de speculanten en de coleros (mensen die vroeg in de rij gaan staan om hun plaats bij opbod te verkopen), twee types met een vaste rol in het drama van de schaarste, die bereid zijn tot het uiterste de strijd aan te binden met iedereen die hun positie betwist.

Ze vormen twee groepen die samenwerken, en het gaat er hard aan toe. De leden van de ene partij willen de spullen die ze te pakken krijgen zo duur mogelijk verkopen en die van de andere staan hun gunstige plaats in de rij wachtenden af aan de hoogste bieder. De prijs varieert tussen de 1 en 3 CUC (internationaal inwisselbare Cubaanse peso), oftewel tussen de 2 en 5 dollar), afhankelijk van de positie in de rij.

Degenen die niet tot deze troepen behoren moeten zich extra inspannen en lijdzaam afwachten, tot het kortaffe ‘alles is op’ volgt, of tot het slaande ruzie wordt.

Een ambulante groente- en fruitkraam in Havana. © Joris Visser / Unsplash