Los Angeles Times  | Los Angeles

Tongva, de eerste taal die door Native Americans werd gesproken voordat er vreemdelingen naar Los Angeles kwamen, krijgt opeens nieuw leven in geblazen en wordt zelfs onderwezen in San Pedro.

Gezien vanaf de top van Signal Hill verdwijnt Los Angeles in de nevel. Wazig licht verdoezelt details, zodat alleen de bergen, de zee en het land daar tussenin overblijven. Geen snelwegen, geen huizen, wolkenkrabbers of palmen. Voor de kust ligt het brede silhouet van het eiland Catalina. In het westen rijst schiereiland Palos Verdes op, in het oosten de Saddleback en in het noorden een keten van toppen die van Malibu tot San Bernardino loopt.

_Tovaangar_.

Het woord is lastig uit te spreken. Letterlijk betekent het ‘de wereld’, deze heuvel en alles er omheen, zoals het werd gezien door de Tongva, de eerste bewoners van dit land. Het woord was van hen, voordat het iemand anders toebehoorde, voordat er vreemdelingen kwamen en het gebied naar hun wil begonnen te vormen en Tovaangar verdween. Nu kringelt er geen rook meer op van seinvuren, chewee’et chaavot. Het hoge gras, mamaahar, is verdwenen. Rivieren, papaaxayt, zijn van loop veranderd en de sterren, shushuu’ram, staan bleek en vervaagd aan de hemel.

De wereld, die ooit alleen door hun woorden werd beschreven, was onherkenbaar geworden en de Tongva-taal werd uiteindelijk niet meer gesproken. In stilte leefde hij voort in aantekeningen, boeken en papieren die musea hadden verzameld.

Maar onlangs dook de taal op in een Facebookpagina met een Soundcloud-link en nu wordt hij onderwezen in een klaslokaal in San Pedro, waar cursisten hun best doen om hem zijn plaats in de wereld terug te geven. Hun pogingen zijn aarzelend, verlegen, en af en toe prachtig.

‘Wereechey chinuuho’ zingen volwassenen en kinderen in koor, ‘epeekmok she’iinga’. (Itsy bitsy spider climbed the tule stalk – het Amerikaans equivalent van ‘Hansje pansje kevertje, die klom eens op een heg’).

Zij komen elke maand bij elkaar om de uitspraak te oefenen, het gebruik van voorzetsels onder de knie te krijgen, liedjes te zingen en woordspelletjes te spelen onder leiding van Pam Munro, een linguïst van UCLA, die al vijftien jaar deze cursussen geeft.