Berliner Zeitung  | Berlijn

Andreas Mühe staat erom bekend dat hij zijn foto’s even theatraal als uitdagend in scène zet. Voor de nu lopende tentoonstelling in het Berlijnse museum Hamburger Bahnhof heeft zijn eigen familie in siliconen replica’s opgesteld.

Niet schrikken. De tegen een zwarte achtergrond gefotografeerde siliconen replica’s van de in 2007 overleden acteur Ulrich Mühe zijn shockerend levensecht. Ze maken hem tot een ondode, het lijkt of hij nog leeft. Alsof hij, net als in 1991 in het Deutsche Theater in Hamletmachine van Heiner Müller, zo dadelijk als Shakespeares titelheld een monoloog zal gaan houden. Of alsof hij zojuist in een straat in Oost-Berlijn de deur van een huis achter zich dichttrok, waar hij voor een film de hele nacht op zolder in een afluisterruimte van de Stasi heeft gezeten. De uitzonderlijke Oost-Duitse toneelspeler werd wereldberoemd door zijn tweeslachtige rol in een film die speelde in de laatste jaren van de DDR. Slechts een jaar later overleed de stille antiheld uit Donnersmarcks film Das Leben der Anderen aan maagkanker.

Als een antiek Romeins standbeeld kijkt hij je aan, daar in de westvleugel van het Hamburger Bahnhof. Kippenvel. Uit een ascetisch gezicht blikken zijn staalblauwe ogen in het niets. Zijn oudste zoon Andreas, de fotograaf, heeft ook van die ogen, maar daarmee kijkt hij zijn gesprekspartner glimlachend aan. Heel anders dan zijn vader in diens extatische, verstilde theatrale scène. De jongeman die blootsvoets en in spijkerbroek meewerkt om de tentoonstelling op te bouwen, en daarbij de hele tijd tegenover de portretten van zijn beroemde vader staat, zorgt voor het contrast tussen het reële en het illusoire. En dat is helemaal niet vergezocht bij een fotograaf die door zijn familieachtergrond zo sterk is beïnvloed door film en toneel, door wat in scène is gezet dus.

Andreas Mühe vindt het nogal leuk dat de aanblik verwarrend is. Hij had in het begin precies hetzelfde, moet hij toegeven. Alles aan deze familieopstelling was emotioneel lastig voor hem. Toen hij met het project begon, vertelt hij, ‘was alles nog heel abstract’. Maar toen de enscenering, gemaakt met een analoge platencamera zonder digitale trucjes, steeds concreter werd, kwam alles hem ‘te dichtbij’. 

De familieopstelling van Andreas Mühe in zijn tentoonstelling Mischpoche. © VG Bild-Kunst, Bonn 2019