Mekong Review  | Sidney

Gevreesd en bewonderd wordt vice premier Anwar Ibrahim, de spil van de Maleisische geschiedenis. Is het een gladde aal, of een volmaakt politicus?  Zijn antwoord: ‘U wilt dat mijn politieke carrière slaagt, maar verwacht dat ik dingen doe die mijn politieke carrière kunnen schaden.’

Voor veel mensen van mijn generatie zal de naam Anwar Ibrahim altijd verbonden blijven met de volgende beelden: het blauwe oog, de tank van de Federal Reserve Unit, een traangaspatroon, de overwinningsvreugde na 9 mei 2018. Twintig jaar was deze man de spil van de Maleisische geschiedenis; een man die werd gevreesd en bewonderd, een man die de islamistische Dakwah-beweging oprichtte, een man die sprak van een nieuwe Maleisische dageraad en geloofde dat vrijheid mogelijk was.

Maar wie is Anwar? Het is een man die Kafka en Camus leest, sonnetten van Shakespeare uit zijn hoofd kent en vaak naar het theater gaat, die Arabisch spreekt als een geleerde, die poëzie leest en die een van de beste sprekers is die ik ooit heb gehoord.

In twintig jaar tijd heb ik Anwar ongeveer zes keer ontmoet, bij verschillende gelegenheden. Hij was er in 1995 bij om ons te feliciteren, de cast van het toneelstuk Scorpion Orchid; bij de opening van een boekwinkel in Bangsar; bij zijn huis in Damansara – dat was vóór zijn arrestatie op 20 september 1998 –waar zijn aanhangers ‘Allahoe akbar! Allahoe akbar!’ riepen.

Anwar werd mijn held, en ook die van veel van mijn vrienden. We voerden campagne voor hem, gingen de straat op, werden met traangas bestookt, sommigen van ons werden gearresteerd, omdat we geloofden in een man die onrechtvaardig werd behandeld en werd belasterd. En dat was omdat hij had geprobeerd een einde te maken aan de tirannie van Mahathir Mohamad.

In 2018, mijn laatste jaar als directeur van het George Town Literary Festival, nodigde ik Anwar uit om deel te nemen aan een discussie die ik zou leiden. Toen hij de uitnodiging aanvaardde was ik enthousiast, maar ook zenuwachtig bij het idee dat ik hem zou interviewen.

Het bovenzaaltje, toepasselijk ‘Heaven’ geheten, was afgeladen. Er waren meer dan 350 mensen in de zaal, van wie de meesten stonden, en ze wachtten geduldig. Anwars vlucht uit Bangkok was vertraagd vanwege technische problemen. Er ging een luid gejuich op toen hij eindelijk binnenkwam. Mensen gingen staan, velen waren ontroerd, sommigen niet. Anwar was in ons midden.