360 | Amsterdam

360 kiest een aantal door de buitenlandse pers beschreven concerten, voorstellingen, boeken, films en exposities die naar Nederland of België komen.

FOTOGRAFIE | Het oog van Parijs

De fotograaf die eigenlijk schilder wou zijn

‘Zelfs een lang leven is kort als je moet kiezen,’ zei Brassaï (1899-1984) in een interview in 1980. ‘Als iemand talent heeft voor schilderen of voor beeldhouwen, dan is het een uitgemaakte zaak. Maar als er meerdere paarden zijn om op te wedden, is dat haast rampzalig.’ Brassaï is de pseudoniem van Gyula Halász, de Hongaarse fotograaf die zich op zijn vijfentwintigste definitief in Parijs vestigde – maar eigenlijk schilder had willen worden. Dat vak oefende hij alleen uit tijdens het naziregime, omdat hij niet toe wilde geven aan censuur. Daarna keerde hij terug naar zijn foto’s en bevestigde de uitspraak van zijn vriend Picasso dat ‘tandartsen en fotografen nooit tevreden zijn: tandartsen willen dokter zijn en fotografen schilders’, citeert The New Yorker.

Zijn aanvankelijke keuze voor de fotografie kan volgens NYT Magazine te maken hebben met Prousts bewering dat ‘gewoonte’, in dit geval werken in een atelier, de kinderlijke verwondering in een kunstenaar doofde. En Brassaï bleef zijn hele leven verwonderd over de stad Parijs. ‘Hij wandelde ’s nachts over straat en mat de belichtingstijd door sigaretten te rollen’, schrijft Libération. Smithsonian Magazine noemt hem ‘een meester in licht, schaduw en sfeer’ met een illusieloze blik die acceptatie van ‘het geleefde leven’ uitstraalt. Als ‘het oog van Parijs’, zoals vriend Henry Miller hem noemde, groeide hij uit tot een van de meest prominente kunstenaars van de twintigste eeuw. Of hij het als schilder ook zo ver zou hebben gebracht, zullen we nooit weten.

13 sept. tot 4 dec. in Foam, Amsterdam.