360 | Amsterdam

Heeft u goede voornemens dit jaar? Zo ja, dan is de kans groot dat ze erop gericht zijn uw geluk te vergroten. Fout! zegt de Marokkaans-Franse socioloog Eva Illouz. We trappen allemaal in de val van de ‘positieve psychologie’, die beweert dat niet het systeem moet veranderen, maar het individu een dikkere huid moet kweken.

En wie profiteren daarvan? Dat zijn conservatieve, rechts georiënteerde kringen, bedrijven, zelfs het Amerikaanse leger. Soldaten die hun beste vriend in de oorlog verliezen worden geacht daarvan te groeien, degenen die zelfmoord plegen waren niet veerkrachtig genoeg. Wie boos of verdrietig is moet zich schamen. ‘Verantwoordelijkheid begint pas als we weten wat van onszelf afhangt, en wat van instituties die veel groter zijn dan wijzelf,’ zo zegt Illouz. Haar boodschap: we kunnen beter andere waarden nastreven. Zingeving, bijvoorbeeld.

Op dat vlak kunnen we nog veel leren van onze eeuwenoude vriend de boom. Zo werd de Peruaanse auteur Jaime Bayly in een moeilijke tijd door de woudreuzen getroost. Ze leerden hem de zeldzame deugden van kalmte en onverzettelijkheid, van onverschilligheid jegens de dingen die er niet toe doen. Zoals politici, aldus Bayly. Volgens de Duitse bosbouwkundige en bestsellerauteur Peter Wohlleben zit een dergelijk goed gesprek met bomen, hoe intelligent ook, er in werkelijkheid niet in. Niet vanwege die bomen zelf, maar omdat ze in rijen zijn geplant om de markt te bedienen, als varkens in een industriële varkensstal. Omdat ze in bedwang worden gehouden. Door het systeem.

Anders dan bomen laten wij de politiek niet geheel links (of rechts?) liggen. We volgden de ontwikkelingen in Iran vanuit verschillende perspectieven, selecteerden een vergelijking tussen de kersverse Finse premier Sanna Marin en de voormalige Pakistaanse vrouwelijke bestuurder Benazir Bhutto en blikken vooruit op de verkiezingen in Taiwan, een uitzonderlijk land binnen Azië, dat bijvoorbeeld
als eerste binnen de regio het homohuwelijk legaliseerde.

Een voorbeeld van iemand die niet per se ‘groeide’ van het verlies van niet één maar minstens vijf van zijn vrienden, vindt u in het ontroerende verhaal van Afghanistan-veteraan Bryan Box, wiens dokter hem vertelde dat hij maar moest gaan roken tegen de stress. In het Wisconsinse woud vindt hij, als boswachter, een metafoor voor het leven, en bovendien zijn redding in een passie die hemzelf overstijgt. Illouz zou zeggen: in zingeving.

Wij wensen u een heel gelukkig 2020.

Laura Weeda