360 | Amsterdam

Of je nu een vis, een kikker, een vogel, een chimpansee of een mens bent, je hormonen spelen een grote rol in alles wat je lichaam doet. Daarbij geldt als cliché dat vrouwen wispelturig en labiel zijn door hun schommelende hormoonspiegel. Maar de hormoonhuishouding van mannen blijkt veel minder voorspelbaar en schommelt veel meer door de dag heen, vertelt onderzoeker en psycholoog Sarah Hill in Je brein aan de Pil. Een voorpublicatie.

Hoewel het misschien vreemd lijkt om in een boek over de anticonceptiepil over vis te schrijven, is deze vis in élke context het bespreken waard. Als ik een boek zou schrijven over de grote drama’s tijdens het bewind van Elizabeth I van Engeland zou ik dit verhaal er nog ergens in persen. Maar het beest is juist vooral interessant in de context waar wij het hier over hebben, omdat deze vis echt drie geslachten heeft. En de reden waarom hij drie geslachten heeft, heeft alles te maken met geslachtshormonen.

De vis in kwestie is de bootsmanvis (Porichthys notatus), een ontzettend lelijke maar geweldig boeiende nachtvis, die oorspronkelijk in de Stille Oceaan rondzwemt. De reden waarom deze vis drie geslachten heeft, is dat er twee soorten mannetjes zijn, in plaats van één. En die twee soorten mannetjes verschillen zowel in hun uiterlijk als in hun doen en laten zo fundamenteel van elkaar dat biologen ze niet konden classificeren als dezelfde vissoort. Ze zijn gewoon te verschillend.

Het eerste type mannetje heet (o zo creatief) mannetje Type I. Dat zijn de stoere, sexy Don Juans van |de bootsmanwereld. Ze zijn acht keer zo groot als de vrouwtjes en brengen een diep gekreun voort dat vrouwelijke bootsmannetjes compleet onweerstaanbaar vinden. In het voorjaar en de zomer bivakkeren deze mannetjes vlak bij de kust, waar ze tussen de rotsen een lekker beschut nest bouwen. Vervolgens neuriën ze de hele nacht diep vanuit hun keel om vrouwtjes aan te trekken die hun eieren wel in dat nest willen leggen.

Mannetje Type II daarentegen is veel kleiner dan Type I. In zijn uiterlijk en zijn gedrag lijkt hij meer op een vrouwtje dan op een Type I-mannetje. De enige manier om Type II-mannetjes te onderscheiden van de vrouwtjes is door de aanwezigheid van voortplantingsorganen, die zeven keer groter zijn dan bij de mannetjes van Type I.

Ja, dat lees je goed: zeven keer zo groot. Voordat we nu al te opgewonden raken, moeten we even opmerken dat deze vissen zich voortplanten door de eitjes buiten het lichaam van het vrouwtje te bevruchten: het vrouwtje legt haar onbevruchte eieren in het nest van een Type I-mannetje en gaat ervandoor, waarbij ze de eieren vaak onbeheerd achterlaat in de wetenschap dat ze daar veilig kunnen uitkomen, omdat ze verdedigd worden door het grote, sexy mannetje Type I.

Boven aan de biologische to-dolijst staat seks vetgedrukt en onderstreept als prioriteit nummer één