Vedomosti | Moskou

Met zijn amendementen op de grondwet heeft de grote baas van het Kremlin vier jaar voor het einde van zijn zittingstermijn een aanwijzing gegeven voor de manier waarop de machtsoverdracht moet verlopen.

Tijdens de toespraak die Vladimir Poetin op 15 januari hield voor de Federatieraad, de senaat van de Russische Federatie, zijn de herhaaldelijke waarschuwingen dat de tijd voor Rusland dringt niet louter retorisch gebleken. De ‘paar’ wijzigingen, zoals de president ze bescheiden en niet zonder ironie noemde, die in de huidige grondwet moeten worden aangebracht, zijn in werkelijkheid een aanwijzing voor de manier waarop de machtsoverdracht aan het eind van zijn zittingstermijn over vier jaar moet verlopen. Ze zullen de machtsverhoudingen tussen de diverse politieke blokken ingrijpend veranderen, evenals het machtsevenwicht in het algemeen, en de Staatsraad een doorslaggevende rol laten spelen in het bestuur van het land. Na 2024 zal Poetin deze versterkte Staatsraad dan kunnen gaan leiden, een van de manieren om zijn macht te behouden.

Geen superpresident meer

Uit de door Poetin aangekondigde grondwetswijzigingen kunnen we afleiden dat Rusland geen superpre-sidentieel systeem meer zal kennen zoals ingesteld door Boris Jeltsin, maar evenmin een volwaardige parlementaire republiek zal worden. Alleen daaruit blijkt al vrij duidelijk dat het toekomstige formele staatshoofd, de president, een andere achternaam zal hebben. En dat die nieuwe president de records van Poetin op het gebied van politieke invloed en zittingsduur niet zal kunnen evenaren.

Zo stelt Poetin voor de macht van de Doema, het Russische parlement, te vergroten door haar voortaan de premier te laten benoemen en haar ook de door de premier voorgestelde regering te laten goedkeuren. Op die manier zal de president minder zeggenschap krijgen over de benoeming van ministers, omdat hij niet meer de macht heeft om zich tegen beslissingen van het parlement te verzetten (al zal hij de regering nog wel kunnen ontbinden).

De Federatieraad, de Russische eerste kamer, krijgt ook een vinger in de pap, omdat die door de president zal worden geraadpleegd over de benoeming van ministers wier portefeuille verband houdt met de staatsveiligheid. Waarom zou Poetin het gezag van de president willens en wetens uithollen als hij van plan was zelf president te blijven? Nog een aanwijzing dat hij dit ambt in de toekomst niet meer zal willen bekleden.