360 | Amsterdam

De Mexicaanse fotograaf en chroniqueur Eniac Martínez (1959) waadde drie jaar lang tot z’n knieën door het afval dat zijn land produceert. Vlak voor zijn plotselinge dood afgelopen zomer publiceerde hij Basura. Een logisch vervolg op Ríos, een eerder boek over vervuilde rivieren in Mexico.

De Mexicaanse fotograaf Eniac Martínez werkte graag aan ambitieuze en vooral langdurige projecten die hem hielpen zijn land vanbinnen en vanbuiten te leren kennen. Zijn omzwervingen strekten zich uit van de hoogvlakten tot aan de kusten. Voor Basura reisde hij drie jaar lang naar verschillende uithoeken van Mexico. Van Tijuana tot Yucatán, via de havenstad Veracruz naar San Luis Potosí, waadde hij letterlijk tot kniehoogte door gemeen stinkende vuilnisbelten, hectares lang.

Niet altijd even makkelijk om de wereld van de pepenadores te doorgronden [mensen die in het afval op zoek gaan naar waardevolle materialen om door te verkopen]. Hij kon vaak niet zomaar fotograferen waar hij wilde, maar alleen op plekken waar zij hem naartoe brachten. Gedurende die 36 maanden was hij zich ervan bewust dat niet iedereen graag geportretteerd wilde worden, en nog minder in die omgeving. Misschien was de fotograaf wel vooruitgestuurd om bewijs te verzamelen dat de gezondheidsnormen niet werden nageleefd. Je wist het nooit. En dus was iedereen op zijn hoede.

Allereerst begon hij met andere ogen te kijken naar de beschamende hoeveelheid verpakkingen die dagelijks gebruikt en weer weggegooid wordt. Naar de bron waar al dat afval van vandaan komt. Ten tweede raakte hij geïnteresseerd in alle andere vuilnisbelten van het land, die zijn uitgegroeid tot heuse ‘steden’, zoals hij ze noemt. Het afval dat er wordt verzameld houdt een heel ecosysteem in stand en veel mensen leven van de opbrengst.

Eniac Martinez’ voorgaande publicaties waren eveneens projecten van de lange adem. Ríos, Litorales, en Mixtecos, een voor een projecten waarin zowel de schoonheid  als de lelijkheid van  (vervuilde) rivieren, kuststroken en de oorspronkelijke bewoners van Oaxaca, Guerrero en Puebla ongenadig door hem werd vastgelegd. Als ruwe aantekeningen tijdens een roadtrip. Liefdevol en empathisch eerlijk.