MIT Technology Review | Cambridge (VS) 

Een robot die emoties herkent en empathisch op de bemanning reageert, zou ruimtemissies enorm kunnen verbeteren. Naast AI ontbreekt dus nog een emotionele en sociale variant.

2001: A Space Odyssey (1968) van regisseur Stanley Kubrick met acteur Keir Dullea. In deze sciencefictionfilm bestuurt computer HAL 9000 het hele ruimteschip – hij praat en schaakt zelfs met de astronauten. © Movie Poster Image Art / Getty

Een AI-assistent [AI staat voor artificial intelligence, oftewel kunstmatige intelligentie] die menselijke emoties kan aanvoelen en empathisch kan reageren zou weleens van pas kunnen komen om het intensieve werk van astronauten op ruimtereizen te ondersteunen, vooral op toekomstige reizen naar Mars en nog verder. Het idee is dat zo’n computer op de behoeften van de bemanning zou kunnen anticiperen en zou kunnen ingrijpen als de geestelijke gezondheid in gevaar dreigt te komen.

Door computer HAL 9000 uit de film 2001: A Space Odyssey van Stanley Kubrick heeft het idee van AI in de ruimte een slechte naam. Maar NASA werkt al lang met allerhande digitale assistenten. Zo verwelkomden astronauten van het International Space Station onlangs nog een nieuwe versie van de ‘emotioneel intelligente’ robot CIMON (wat staat voor ‘crew interactive mobile companion’) van IBM. CIMON, zo groot als een flinke watermeloen, assisteert hen drie jaar lang bij verschillende taken en experimenten. Tot dusver zijn de resultaten wisselend.

De huidige generatie robots kampt namelijk nog met een gebrek aan emotionele intelligentie, zegt Tom Soderstrom, technisch directeur van het Jet Propulsion Laboratory (JPL) van NASA. Daarom werkt JPL op dit moment samen met het Australische techbedrijf Akin om AI te ontwikkelen die ooit de gewenste |emotionele ondersteuning voor astronauten op verre ruimtemissies moet opleveren. ‘We willen een intelligente assistent die de temperatuur en de koers reguleert, technische problemen oplost en menselijk gedrag in de gaten houdt,’ zegt Soderstrom.

Directeur Liesl Yearsley van Akin zegt dat de AI niet alleen taken moeten vervullen en net als Alexa of Siri reminders moet kunnen sturen, maar ook voor empathische ondersteuning moet zorgen. ‘Stel je een robot voor die moet kunnen denken: “Mary zit er een beetje doorheen vandaag, want ze is kortaf tegen haar collega’s. Dan kan de computer besluiten Mary die dag een streepje voor te geven en haar wat meer in de watten te leggen en te ondersteunen. We willen dat het systeem dat soort diepere lagen aankan.’