The Wall Street Journal  | New York

Het coronavirus heeft het ons tijdelijk onmogelijk gemaakt de wijde wereld in te trekken. De doorgewinterde globetrotter en reisschrijver Paul Theroux biedt (lees)tips om deze reisloze periode door te komen.

In deze beangstigende tijden, waarin we worstelen met onzekerheden, wordt ons te verstaan gegeven dat we niet mogen reizen omdat we anders ziek worden. Natuurlijk is reizen al van oudsher verbonden met risico’s en het onbekende, en vaak ook met ziekte. Maar nu zijn de waarschuwingen grimmiger: momenteel wordt nadrukkelijk gesteld dat reizen wel eens je dood zou kunnen worden. Er zijn gezonde alternatieven – een autotochtje maken, een eind gaan fietsen, een lange wandeling maken – maar wat gebeurt er als je gehoor geeft aan de oproep om te blijven zitten waar je zit?

Er zijn talloze boeken geschreven met bespiegelingen over de waardevolle aspecten van thuis zijn. Denk bijvoorbeeld aan het compacte maar zeer originele reisboek Voyage autour de ma chambre [Reis door mijn kamer] van Xavier de Maistre, geschreven in Turijn, waar hij in 1790 42 dagen lang in huisarrest zat. In een poging tijdens zijn opsluiting de verveling te verdrijven, beschrijft De Maistre de bezoekjes aan zijn schoorsteenmantel en zijn bank, zijn schrijftafel, en alles wat zich verder tussen zijn vier muren bevindt. De Maistre, die zowel soldaat als landschapsschilder was, schreef (met een knipoog) over ‘de nieuwe manier van reizen waarmee ik de wereld kennis laat maken’.

Je ogen sluiten is reizen

Emily Dickinson was een groot deel van haar leven aan huis gebonden en probeerde daar inhoud aan te geven door brieven aan een vriendin te schrijven: ‘To shut our eyes is Travel’ [je ogen sluiten is reizen]. Henry David Thoreau trok zich terug in een huisje bij Walden Pond (al maakte zijn moeder pasteien voor hem en deed ze zijn was). Kamo no Chomei, een Japanse aristocraat uit de twaalfde eeuw, trok zich terug in een hutje in de bergen, ‘een vriend van de maan en de wind’. In het verslag dat hij hierover schreef, Aantekeningen uit mijn boshut, voegde hij daar nog aan toe: ‘Mijn enige luxe is een diepe slaap en het enige waarop ik me verheug is de schoonheid van de wisseling der seizoenen.’

In het hoofdstuk over thuisblijven in mijn boek De tao van het reizen (2012) ga ik in op deze en nog enkele andere literaire thuisvakanties. Reizigers die helemaal gek worden van de coronamaatregelen kunnen wellicht een paar oplossingen vinden in deze bloemlezing. Voor de meeste mensen zal het advies – dat in de praktijk neerkomt op een gebod – om in zelfisolatie te gaan, een beperking betekenen. Voor mensen die gewend zijn om te reizen is het niet minder dan een straf.