The Christian Science Monitor  | Boston

Eerst moet er alles aan worden gedaan om massale werkloosheid te voorkomen. De overige economische stimuleringspakketten komen later, schrijft The Christian Science Monitor. ‘Je kunt niet tegelijkertijd hele industrieën platleggen én de economie “stimuleren”.’

Wat de snelheid en de ernst betreft verschilt de nieuwe wereldwijde recessie van de vorige. Dat is de mening van economen over de bijna volledige platlegging van de economie in grote delen van de wereld door het coronavirus. Volgens hen betekent dat ook dat de aanpak zou moeten verschillen.

In tegenstelling tot de crisis op de huizenmarkt en in de bankensector van 2008 grijpt deze crisis in de gezondheid van mensen in, waardoor de mondiale economie veel sneller wordt getroffen. Een goed voorbeeld: de sterke daling van de omzet heeft geleid tot een ongekend snelle piek in de werkloosheid. Daarom gaat de aandacht vooral uit naar de manier waarop kwakkelende bedrijven – en dus niet huishoudens of banken overeind kunnen worden gehouden om de komende weken nog ernstigere, langdurige werkloosheid te voor-komen.

Verder moet het economische antwoord op deze crisis, die is geworteld in een pandemie, nauw verband houden met de volksgezondheid en zich eventueel uitstrekken tot mobilisering van hulpbronnen, zoals in oorlogstijd. Ook vraagt deze crisis meer dan andere om onmiddellijke actie op alle fronten en om een langdurige, flexibele afwikkeling, zeggen deskundigen.

Uitdaging

‘Dit is een unieke, enorme uitdaging,’ zegt Jonathan Rothwell, hoofdeconoom van het Amerikaanse onderzoeks- en adviesbureau Gallup en verbonden aan het onderzoeksinstituut Brookings Institution in Washington. Hij voegt eraan toe dat die om een uitzonderlijke inspanning vraagt, maar hoopt dat de ziekte effectief wordt ingedamd, zodat mensen binnen enkele maanden ‘het vertrouwen hebben dat ze weer naar een sportevenement of op vakantie kunnen’.

Door ziekten veroorzaakte economische problemen zijn zeldzaam maar niet nieuw. Volgens onderzoekers was de griepepidemie van 1918 (die ten onrechte de ‘Spaanse griep’ wordt genoemd) op de beide wereldoorlogen en de Grote Depressie na de ernstigste mondiale economische crisis sinds 1870. Ook toen had je al social distancing en vergelijkbare maatregelen, maar niet in de mate waarin die nu worden genomen. Dit zou weleens de eerste keer kunnen zijn dat de reactie van de overheid op een gezondheidscrisis tot een recessie leidt, zegt econoom Timothy Taylor, redacteur van het tijdschrift Journal of Economic Perspectives.

Dat wil nog niet zeggen dat ingrijpen omwille van de volksgezondheid slecht is voor de economie. Een onlangs verschenen artikel over de pandemie van 1918, geschreven door economen van de Amerikaanse centrale bank en het Massachusetts Institute of Technology, laat zien dat steden die eerder en steviger ingrepen economisch niet slechter presteerden en ‘sneller groeiden toen de pandemie eenmaal voorbij was’. 

De huidige beperking van het bezoek aan restaurants, concerten, de bioscoop en allerlei andere gelegenheden is volgens experts een poging to flatten the curve: de piek van het aantal coronadoden zo laag mogelijk te houden en uit te smeren. De economische reactie is bedoeld om een andere curve omlaag te duwen: de impact van de gevolgen op gezinnen en bedrijven.

Eind maart nam het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden een door beide partijen gesteund voorstel aan om noodmaatregelen te treffen ter waarde van 2 biljoen dollar [tweeduizend miljard]. Onderdeel van het pakket zijn leningen en financiële hulp om massaontslagen te voorkomen in het midden- en kleinbedrijf en in zwaar getroffen industrieën, zoals de luchtvaartsector. Ook krijgen de meeste Amerikanen een financiële tegemoetkoming en krijgt het stelsel voor werkloosheidsverzekeringen een kapitaalinjectie. Veel landen in de wereld treffen vergelijkbare maatregelen.