African Arguments | Londen

Honderd vooraanstaande Afrikaanse academici en schrijvers – onder wie Nobelprijswinnaar Wole Soyinka – roepen hun leiders op om de coronacrisis aan te grijpen om de structurele tekortkomingen in de Afrikaanse samenlevingen op te lossen door middel van pan-Afrikaanse samenwerking en creativiteit.

De dreigende verspreiding van covid-19 op het Afrikaanse continent vraagt dringend om onze individuele en collectieve aandacht. De situatie is kritiek. Dit keer gaat het er niet om de zoveelste ‘Afrikaanse’ humanitaire crisis het hoofd te bieden, maar moeten we ons bewust worden van de grote schade die dit nieuwe virus aan kan richten. Nu al heeft het de wereldorde op zijn grondvesten doen schudden en de fundamenten van onze maatschappijen aangetast.

De coronaviruspandemie legt iets bloot wat de welvarende middenklasse in Afrikaanse steden tot dusver niet onder ogen wilde zien. De meeste nieuwsmedia, intellectuelen, politici en internationale financiële instituten houden al decennialang vast aan het idee van een opkomend Afrika, schouwtoneel van een nieuwe fase in de onstuitbare kapitalistische expansie, een Afrika met groeicijfers waar noordelijke landen jaloers op mogen zijn. Deze voorstelling van zaken werd tot vervelens toe herhaald en is uitgegroeid tot een cliché. De huidige crisis, die zich nog niet eens in zijn volle destructieve kracht heeft geopenbaard, heeft dit beeld echter aan gruzelementen geslagen.

Tegelijkertijd lijkt het vooruitzicht van een inclusief multilateralisme – waar jarenlang middels een reeks verdragen naartoe is gewerkt – verder weg dan ooit. De oude wereldorde stort voor onze ogen in elkaar en maakt plaats voor geopolitieke haat en nijd. In de nieuwe realiteit van een economische oorlog van allen tegen allen hebben de zuidelijke landen het nakijken.

Onze status in de nu opdoemende wereldorde is dezelfde als vanouds: die van meegaande toeschouwers.