El País  | Madrid

Ondanks de escalerende coronacrisis in Mexico, verzet zakenman Ricardo Salinas zich openlijk tegen de sluiting van zijn bedrijven. Dat kan niet, vindt hij. ‘Het leven moet doorgaan.’

Luttele uren nadat de Mexicaanse regering maatregelen in verband met het coronavirus had afgekondigd, circuleerde er een bericht onder de 70.000 werknemers van de machtige Grupo Salinas, een conglomeraat van financiële en commerciële ondernemingen, communicatiemedia, verzekeringsmaatschappijen en energiecentrales. ‘Nu, meer dan ooit, heeft Mexico ons nodig,’ luidde het bericht. Het was een directief van Ricardo Benjamín Salinas Pliego aan zijn werknemers om door te gaan met hun werk. Van alle ondernemers die op het hoogtepunt van de pandemie opriepen geen gehoor te geven aan de richtlijnen van de regering was Salinas de meest hechte bondgenoot van president López Obrador.

‘Het gaat niet goed met ons: de straten zijn leeg, alles is gesloten, de scholen en de hotels zijn leeg, in de parken zijn geen mensen. Dat kan niet. Het leven moet doorgaan,’ verkondigde Salinas eind maart tegen zijn werknemers. De preek was bedoeld om ‘de angst die ons in zijn greep heeft’ af te schudden en ervoor te vechten dat de Mexicaanse economie niet ten onder gaat. Daarna werd een soortgelijke boodschap verkondigd in de nieuwsprogramma’s van zijn tv-zender TV Azteca, die hij tijdens de privatisering van 1993 door de regering van Carlos Salinas de Gortari [geen familie] voor een prikje had kunnen opkopen.

TV Azteca is de tv-zender met het op één na grootste publiek in het land, een zender die voornamelijk door de laagste inkomensgroepen wordt bekeken, dezelfde mensen die massaal op López Obrador hebben gestemd.

‘Let maar niet op wat López-Gatell zegt, zijn cijfers kloppen niet meer,’ zei afgelopen vrijdag de anchorman van het avondjournaal, Javier Alatorre, over de persconferentie van de staatssecretaris van Volksgezondheid, die de woordvoerder van de regering inzake de coronacrisis is.

Tamme reactie

De uitspraken, die voor veel beroering in Mexico hebben gezorgd, werden de volgende dag becommentarieerd door president López Obrador. ‘Ik denk dat mijn vriend Javier Alatorre zich vergist,’ zei hij. ‘Het was een ondoordachte uitspraak.’ Een nogal tamme reactie als je die vergelijkt met de oorlogstaal die de president gewoonlijk uitslaat als hij kritiek uit de media krijgt. ‘Handlangers van de machtsmaffia’ of scheldwoorden als ‘hoernalisten’, dat is zijn gebruikelijke munitie, maar die vuurt hij zelden af op de journalisten van TV Azteca.

Salinas Pliego haalde dezelfde week waarin de controverse woedde de op één na hoogste plaats op de Forbes List van Mexicaanse miljardairs. Alleen Carlos Slim staat nog boven hem. Als CEO van Grupo Salinas is hij erin geslaagd de mijnbouwondernemer Germán Larrea voorbij te streven en zijn kapitaal te vermeerderen tot 11,7 miljard dollar. Dat alles in 2019, het jaar waarin het moeilijk zakendoen was in Mexico.

Terwijl de Mexicaanse economie voor het eerst in tien jaar in recessie ging (0,1 procent), verwierf Salinas concessies van zowel de federale regering als het bestuur van Mexico-Stad, die beide in handen zijn van Morena, de partij van López Obrador. Het verbond tussen Salinas Pliego en López Obrador stamt uit de tijd dat de laatste nog burgemeester van de Mexicaanse hoofdstad was (2000-2005).