African Arguments | Londen

Nigeriaanse religieuze leiders hebben vaak miljoenen volgelingen. Als ze willen helpen in de strijd tegen covid-19, moeten ze de wetenschappers niet voor de voeten lopen.

In april ontketende een van de populairste Nigeriaanse ‘televangelisten’ een enorme storm. In een uitzending die het land schokte, beweerde Chris Oyakhilome dat Covid-19 verband houdt met 5G-technologie en onderdeel is van een plot om Afrikanen tot slaaf te maken. De felle tegenreactie op zijn steunbetuiging aan deze gevaarlijke complottheorie liet natuurlijk niet lang op zich wachten.

Oyakhilome is de leider van Christ Embassy, een dertig jaar oud kerkgenootschap met een geschatte geloofsgemeenschap van 13 miljoen zielen, verspreid over zes continenten. Op zijn sociale platforms heeft de prediker vier miljoen volgers die zijn ideeën helpen verspreiden.

Terwijl veel volgelingen zich achter hem schaarden, wees het overgrote deel van de bevolking zijn bizarre theorie af. Predikanten Poju Oyemade en Sam Adeyemi (die ook grote geloofsgemeenschappen leiden) spraken in live-uitzendingen op Instagram over voorgaande pandemieën en spoorden Oyakhilome voorzichtig aan om op zijn woorden terug te komen. ‘Iedere crisis biedt kansen en het is de plicht van religieuze leiders om die kansen te zien en geen angst te zaaien onder volgelingen,’ aldus Oyemade. Aanvankelijk schoot Oyakhilome in de verdediging, maar uiteindelijk zwichtte hij voor de publieke druk en verwierp hij zijn boude beweringen. Het was een kleine overwinning in een grote oorlog.

De invloed die religieuze leiders in Nigeria uitoefenen over hun geloofsgemeenschappen is enorm. In normale tijden wordt die draagwijdte vergroot door wekelijkse missen en gemeenschappelijk gebed. Maar nu de gehoorzalen noodgedwongen gesloten zijn, grijpen sommige geloofsleiders naar wilde theorieën om hun invloed te laten gelden. Oyakhilome is niet de enige. Apostel Johnson Suleman, een controversiële voorganger van de pinkstergemeente die onlangs door overspel in opspraak is geraakt, beweerde dat de pandemie deel uitmaakt van een internationaal complot waarbij de paus is betrokken. Moslimleiders tartten de overheid door religieuze toespraken en massale gebedsbijeenkomsten gewoon door te laten gaan.

Een dienst van dominee Enoch Adeboye in een megakerk in Lagos, in 2017. In hallen als deze kwamen soms tot wel tweehonderdduizend mensen luisteren naar de charismatische dominees uit de pinkstergemeenschap. – © Andrew Esiebo / The Guardian / Eyevine