Hakai Magazine | Canada

Een van de verloren ambachten die de modewereld heeft teruggehaald, is het looien van vissenhuid om er kleren van te maken. Het materiaal is net zo stevig als leer en kan tegen water. Een Canadese journalist ging langs bij ambachtslieden en ontwerpers die werken aan de comeback van dit duurzame en diervriendelijke materiaal.

Tracy Williams laat een plastic snijplank neerploffen op de eettafel in haar huis in North Vancouver, in Brits-Columbia. Haar vriendin Janey Chang heeft alles klaargelegd wat we nodig hebben: lepels, schelpen, een steen en kleine ziplockzakjes met halfbevroren vis. Williams zegt iets in het Squamish en vertaalt het dan voor me: ‘Jullie kunnen vissenhuid gaan bewerken.’

Chang haalt een dubbelgevouwen zalmhuid uit een van de zakjes en strijkt hem glad op tafel. ‘Aan de slag,’ zegt ze, en ze laat zien hoe je met de rand van de steen het vlees van de huid schraapt. De schubben aan de andere kant van de huid moeten er ook aan geloven. Bij de huid van een blauwrugzalm laten die makkelijk los als je van de kop naar de staart schraapt. ‘Alsof je een kat aait, maar dan van achter naar voren,’ zegt Chang. De huid moet schoon zijn, anders gaat hij rotten of neemt hij de looizuren die hem in leer veranderen onvoldoende op.

Verloren ambacht

Williams en Chang behoren tot een klein maar groeiend aantal mensen die de kunst hebben herontdekt van het vervaardigen van leer uit vissenhuid, en ik heb ze bereid gevonden mij te leren hoe dat moet. De twee kunstenaars zijn de afgelopen twee jaar bezig geweest het ambacht te leren en het terug te vertalen naar hun eigen culturele achtergrond.

Williams, die deel uitmaakt van de Squamish – haar Squamish-naam luidt Sesemiya – onderzoekt het maken van visleer vanuit haar inheemse achtergrond. Chang, een docent ancestrale vaardigheden aan een Squamish-school, die inmiddels ook in andere delen van Brits-Columbia lesgeeft in het looien van vissenhuid, legt een verbinding met haar Chinese afkomst.

Vroeger kwam visleer in veel culturen voor. Het was een soort voorloper van gore-tex. Tegenwoordig maakt het materiaal een comeback. Visleer heeft inmiddels ook zijn intrede gedaan in de modewereld; de afgelopen jaren heeft het materiaal de aandacht getrokken van ontwerpers die het willen gebruiken binnen het luxesegment. En ook andere ondernemers, met hart voor het milieu, laten zich inspireren door traditionele looitechnieken in hun zoektocht naar alternatieve, duurzame manieren om leer te maken. De revival van dit ambacht biedt mogelijkheden om oude ideeën die nog altijd een rol spelen in het moderne bestaan weer onder de aandacht te brengen.