South China Morning Post  | Hongkong

Zowel in de Verenigde Staten als in China zijn bioscoopeigenaren bang klandizie te verliezen aan de opkomende streamingplatforms. Helemaal nu die tijdens het sluiten van de bioscopen door de covid-19-maatregelen ook nog eens filmpremières gratis beschikbaar stellen. Krijgen ze na de pandemie de bioscoopzalen weer vol, of wordt de thuisbioscoop het nieuwe normaal?

Overal ter wereld zijn bioscopen in de greep van de angst. De uitbaters worden niet alleen geplaagd door de gevolgen van de coronapandemie, maar ook door een andere dreiging die daardoor is ontketend: die van het ontembare monster van de streamingdiensten. De populariteit van video on demand is gigantisch gestegen, nu zowel de filmfanaat als de incidentele bioscoopganger vanwege de lockdown is aangewezen op films in de huiskamer.

Als gevolg van de opkomst van partijen als Netflix, Amazon Prime en – misschien een veeg teken dat de grote studio’s eieren voor hun geld beginnen te kiezen – Disneys eigen Disney+, soebatten filmmakers en studiobonzen al jarenlang over de voor- en nadelen van het online aanbieden van films. Maar het dichtgooien van bioscopen overal ter wereld versnelt de sprong in het digitale diepe die toch al onafwendbaar leek.

Première

Zo maakte Universal bekend dat Trolls World Tour 2 vanaf vrijdag 10 april online kan worden bekeken. Het is voor het eerst dat zo’n grote film zijn première niet beleeft in bioscopen (die waarschijnlijk nog enige tijd gesloten blijven). Zo maakt de studio korte metten met het gangbare verdienmodel, waarin films – althans de lucratieve kaskrakers – eerst enkele maanden tot een jaar uitsluitend in de bioscoop te zien zijn, voordat ze ook via video on demand worden aangeboden.

Daar is de Amerikaanse bioscoopbranche natuurlijk niet blij mee. In een interview in het vakblad The Hollywood Reporter trok het hoofd van de branchevereniging, John Fithian, fel van leer tegen dit besluit. Hij zei zelfs dat Universal ‘de consument voorliegt’ door te beweren dat de film tegelijk via video on demand en in de bioscoop wordt uitgebracht, aangezien de bioscopen op 10 april nog gesloten zijn.

Van een afstandje bezien komt dit geschil bekend voor. Eind januari deed zich in China een vergelijkbare ruzie voor, toen het Chinese productiehuis Huanxi Media vanwege de epidemie de voor het Chinese Nieuwjaar geplande première van Xu Zhengs grote publieksfilm Lost in Russia uitstelde. Alle afspraken met bioscopen – die uiteindelijk door de overheid werden gesloten en in sommige delen van het land nog steeds niet heropend zijn – werden afgezegd en Huanxi bood de film gratis aan op zijn eigen streamingdienst en op het immens populaire TikTok. Dat is eigendom van ByteDance, waarmee Huanxi een deal heeft gesloten voor de ontwikkeling van nieuwe content en – verrassing! – een onlinefilmkanaal.

De Chinese bioscoopexploitanten waren natuurlijk woest. Sommigen riepen op tot een boycot, anderen dienden een officiële klacht in bij de Chinese filmautoriteit. Zonder resultaat. Xu Zhengs film is een komedie over de ruzie en de uiteindelijke verzoening tussen een man van middelbare leeftijd en zijn moeder op een treinreis door Siberië. De autoriteiten voelden misschien al aan dat zo’n feelgoodfilm wat verlichting kan bieden aan de angstgevoelens onder de bevolking en grepen niet in.